Marilyn’s World

Τι κάνουμε όταν το σκυλί μας μπλέκεται σε σκυλοκαβγά ή γίνετε θύμα επίθεσης άλλου σκύλου/σκύλων;

Θέτονται συχνά αυτές τις ερώτησης μιας και η σκηνή αυτή αποτελεί ένα μέρος της Ελληνικής μας πραγματικότητας.

Πολλά σκυλιά έχουν στερηθεί την βόλτα τους λόγο φόβου του ιδιοκτήτη τους για μια τέτοια επίθεση. Δεν υπάρχει λόγος να φτάσετε σε τέτοια άκρα διότι ο μόνος που υποφέρει εντέλει, κλεισμένος μέσα στο σπίτι, είναι ο δικός σας σκύλος. Καυγάδες θα γίνουν, είτε μεταξύ δεσποζόμενων σκύλων είτε με κάποιο αδέσποτο/α, είναι μέσα στο πρόγραμμα, οπότε καλύτερα να είμαστε ενημερωμένοι και έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε σωστά μια τέτοια κατάσταση έτσι ώστε να την λύσουμε όσο πιο ομαλά γίνετε.

Για να απαντηθεί σωστά η παραπάνω ερώτηση πρέπει η απάντηση να έχει δύο μέρη:

1. Καυγάς με άλλον δεσποζόμενο σκύλο
2. Επίθεση από αδέσποτο σκύλο ή αγέλη αδέσποτων

Καυγάς με άλλον δεσποζώμενο σκύλο

συνάντηση σκύλων

Πολλά από τα δεσποζόμενα σκυλιά αποτελούν μεγαλύτερη απειλή για τα σκυλιά μας από τα αδέσποτα, και αυτό συμβαίνει για τέσσερις κύριους λόγους:

1. Έλλειψη κοινωνικοποίησης του ενός ή και των δύο σκύλων όσο είναι κουτάβι/α (από 3 μέχρι 16 εβδομάδων).
2. Ο φόβος του ενός ή και των δύο ιδιοκτητών προς τα άλλα σκυλιά τον οποίο τον ενσωματώνει το σκυλί του/ς και αντιδρά.
3. Έλλειψη επαφής με άλλα ζώα κατά την διάρκεια της ζωής του/των ζώων (κοινωνική απομόνωση).
4. Υπερβολική ενέργεια και υπερκινητικότητα λόγο έλλειψης ασκήσεως.

Όποιος και να είναι ο λόγος το αποτέλεσμα είναι συνήθως το ίδιο………..καυγάς. Για να αντιμετωπίσετε σωστά αυτήν την σκηνή θα πρέπει εσείς ο ίδιος να είσαστε πάρα πολύ ψύχραιμος και να μην φωνάζετε και και εξαγριώνεστε αλλοπρόσαλλα διότι μόνο να χειροτερέψετε την κατάσταση θα καταφέρετε. Τα ζώα εκείνη την ώρα χρειάζονται κάποιον με αυτοπεποίθηση για να τους χωρίσει και όχι κάποιων που φέρνει και τον δικό του φόβο στην όλη κατάσταση.

Υπάρχουν τέσσερις τρόποι να σταματήσετε τον καυγά:

1. Να τους ρίξετε μπόλικο νερό (πράγμα δύσκολο όταν είμαστε στην βόλτα μας)
2. Να απομακρυνθείτε από κοντά τους σφυρίζοντας τα προς την αντίθετη κατεύθυνση για να σας ακολουθήσουν
3. Να πιάσετε και οι δύο ιδιοκτήτες συγχρόνως τα πίσω πόδια των σκύλων σας και να τα τραβήξετε διαμορφώνοντας κατακόρυφη στάση στον σκύλο σας απομακρύνοντας τα το ένα από το άλλο.
4. Να βάλετε κάποιο εμπόδιο μεταξύ τους π.χ ένα μεγάλο κοντάρι (χωρίς να τα χτυπάτε με αυτό!!!!)

Σε καμία περίπτωση μην μπείτε στην μέση διότι θα τραυματιστείτε από τα σαγόνια τους χωρίς να το καταλάβουν.

Σημειώσετε ότι δεν έχω αναφερθεί στην κυριαρχία. Το φταίξιμο πάντα ρίχνετε στην κυριαρχία του ενός η του άλλου σκύλου. Συνήθως, αν τα σκυλιά είναι σωστά κοινωνικοποιημένα τότε μπορούν να τα βρουν μεταξύ τους ασχέτως το status τους. Δηλαδή ένα κοινωνικοποιημένο σκυλί θα υποταχθεί σε έναν πιο κυρίαρχο όποιο και να είναι το δικό του status σε άλλες περιπτώσεις (κυρίαρχος). Ο στόχος του ισορροπημένου σκύλου είναι η αποφυγή σύγκρουσης διότι στην φύση τους δεν θα τον συνέφερε να τραυματιστεί. Ένας τραυματισμός σημαίνει συνήθως και θάνατο. Δεν είναι στην φύση τους, λοιπόν, να μάχονται και θα παρατηρήσετε πως οι περισσότερες συγκρούσεις τους είναι περισσότερο για επίδειξη των ικανοτήτων τους παρά για να κάνουν κακό ο ένας στον άλλον. Μόνο όταν επέμβουμε εμείς με τα ξύλα μας και τις φωνές μας προκαλούμε και προετοιμάζουμε το έδαφος για σοβαρό τραυματισμό.

Επίθεση από αδέσποτο σκύλο ή αγέλη αδέσποτων

Αγέλη σκύλων

Όλοι όσοι έχουμε σκυλιά και τα βγάζουμε βόλτες έχουμε βιώσει τον φόβο της τρομοκρατίας από κάποια αδέσποτη αγέλη (2-10 σκυλιά μαζί σε ομάδα). Είναι πραγματικά πολύ εκφοβιστική εμπειρία και μια που μας επηρεάζει θέλουμε δεν θέλουμε ειδικά αν τραυματιστεί ο δικός μας σκύλος.

Σε αυτήν την περίπτωση τα σκυλιά συνήθως φυλάνε κάποια υποτιθέμενη περιοχή τους. Παίζει, βέβαια, μεγάλο ρόλο και η γενικότερη ιδιοσυγκρασία του δικού μας σκύλου. Αν είναι υποτακτικός και φοβικός χωρίς αυτοπεποίθηση τότε γίνετε ευκολότερα στόχος. Σε τέτοια σκυλιά μια αγέλη βλέπει μόνο την αδυναμία. Το ένστικτο είναι να αναγνωρίζουν την αδυναμία αυτή, κάτι πολύ ανεπιθύμητο και άχρηστο στην φύση τους, και να το εξουδετερώνουν. Την ανθρώπινη συμπόνια προς τέτοιες αδυναμίες δεν θα την βρείτε στο ζωικό βασίλειο.

Ένα μόνο πράγμα μπορείτε να κάνετε σε αυτήν την περίπτωση:

1. Να γίνετε εσείς ο αρχηγός της δικής σας αγέλης και να το πάρετε επάνω σας να απομακρύνετε την άλλη αγέλη έτσι ώστε να προστατέψετε την δική σας.

Αυτό γίνετε πρώτον με το να αποβάλλετε τον δικό σας φόβο, διότι αυτός ανιχνεύεται από όλα τα σκυλιά και απλά χειροτερεύει τα πράγματα. Και δεύτερον, να βρείτε έναν τρόπο να απομακρύνετε τα άλλα σκυλιά.

Στην περίπτωση αυτή είναι που χρησιμεύει ένα κοντάρι αλλά η χρήση του δεν είναι για επίθεση στα άλλα σκυλιά. Πρέπει να χρησιμοποιηθεί με τέτοιον τρόπο έτσι ώστε απλά να μην αφήσετε τα άλλα να πλησιάσουν χωρίς να τα χτυπήσετε (δηλαδή σαν προέκταση του δικού σας χεριού). Όταν θα τα δείτε θα βάλετε τον σκύλο σας πίσω από τα πόδια σας και με το ξύλο απλά θα ζωγραφίσετε έναν φανταστικό κύκλο γύρω από τους δύο σας αγγίζοντας απλά όποιο σκυλί προσπαθήσει να σας πλησιάσει. Συγχρόνως, μπορείτε να βγάλετε έναν κοφτό θόρυβο (χωρίς να ωρύεστε και να φωνάζετε λέξεις που δεν καταλαβαίνουν τα σκυλιά) που θα είναι απόλυτα αποφασιστικός και αυταρχικός έτσι ώστε να πείσετε τα άλλα σκυλιά ότι δεν αστειεύεστε. Θα περιμένετε εκεί μέχρι να φύγουν. Δεν θα γυρίσετε την πλάτη σας και θα τα κοιτάτε κατάματα. Το κοντάρι από μόνο του θα σας δώσει την αυτοπεποίθηση που θα χρειαστείτε και ο σκύλος σας θα αισθανθεί πολύ πιο προστατευμένος από εσάς.

Συμπέρασμα

Όπως βλέπετε δεν είναι εύκολη ερώτηση προς απάντηση. Όπως όλες όσες αφορούν την συμπεριφορά των σκύλων έχει πολλές πτυχές ανάλογα με την περίπτωση. Το μόνο σίγουρο είναι πως κύριο ρόλο παίζει η δική μας συμπεριφορά και συνεπώς και αυτήν του σκύλου μας μιας και τα δύο αυτά πράγματα είναι απόλυτα συνδεδεμένα. Ένας ψύχραιμος και σίγουρος ιδιοκτήτης που έχει κοινωνικοποιήσει σωστά και έχει περάσει τα αντίστοιχα στοιχεία στον σκύλο του σημαίνει και μια πιο ομαλή κατάληξη σε άσχημες καταστάσεις.

Το τελευταίο διάστημα καλούμαι όλο και πιο συχνά να προσφέρω βοήθεια σε οικογένειες και Φιλοζωικά σωματεία που έχουν υιοθετήσει ή που υιοθετούν ενήλικα αδέσποτα. Αυτό με χαροποιεί ιδιαίτερα διότι υπάρχει περισσότερη ανάγκη για τέτοια σπίτια αφού πιο εύκολα συγκινείται κανείς να υιοθετήσει ένα κουτάβι αφήνοντας τα ενήλικα σε κλουβιά για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Και ο δεύτερος λόγος είναι ότι είμαι και εγώ μάνα ενός τέτοιου σκύλου. Μπράβο σας, λοιπόν, είναι μεγάλη απόφαση αυτή και μια που τις περισσότερες φορές φέρνει αναστάτωση πριν κατασταλάξει η συνύπαρξη σε μία χωρίς συμπεριφορικά προβλήματα και ανακατωσούρες.

Υπάρχουν και πολλά πλεονεκτήματα στο να υιοθετήσει κανείς ενήλικο σκυλί διότι αποφεύγει κανείς την ταλαιπωρία του λερώματος μιας και ήδη έχει σχηματιστεί η προτιμήσει για τον εξωτερικό χώρο και όχι για τα χαλιά μας! Επίσης τα ενήλικα είναι συνήθως πιο ήρεμα διότι έχουν πλέων ξεπεράσει την εφηβεία οπότε δεν έχετε να φοβηθείτε τις ορμονικές διαταραχές και την υπερκινητικότητα της νεότερης ηλικίας.

Υπάρχουν περίπου τεσσάρων ειδών περιπτώσεων ενήλικων αδέσποτων που μπορεί να διαλέξετε:

1.Εκείνο που έχει περάσει πολύ καιρό στους δρόμους και που το μαζεύετε κατευθείαν από κάποια γειτονιά λόγο τραυματισμού ή αρρώστιας
2.Εκείνο που διασώθηκε από κάποιο φιλοζωικό σωματείο από κακοποίηση
3.Εκείνο που μαζεύτηκε από κάποιο φιλοζωικό σωματείο λόγο κινδύνου στο δρόμο σε μικρή ηλικία (κουτάβι) και για τον οποιοδήποτε λόγο παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κάποιο καταφύγιο
4.Εκείνο που διασώθηκε είτε σε μικρή ηλικία είτε σε μεγαλύτερη αλλά που άλλαξε πολλά φιλοξενούμενα σπίτια μέχρι να φτάσει στο δικό σας

Η κάθε περίπτωση έχει και τα δικά της προβλεπόμενα πάντα προβλήματα τα οποία οφείλετε να ξέρετε πριν βγάλετε μια τέτοια απόφαση διότι μια αλλαγή γνώμης περισσότερο κακό θα κάνει στον σκύλο παρά καλό.

(όπου υπάρχει ? σημαίνει ότι μπορεί να εμφανιστεί το πρόβλημα αλλά οι πιθανότητες είναι μικρές)

Περίπτωση πρώτη (κατευθείαν από τον δρόμο στο σπίτι)

Βρίσκομαι εγώ και ο Τόμμι σε αυτήν την κατηγορία (για όσους γνωρίζουν Αγγλικά θα βρείτε περισσότερες πληροφορίες στο άρθρο ‘Tommy enters my life’)

Ο Τόμμι έχασε το μάτι του μετά από 4 χρόνια στους δρόμους της Κηφισιάς. Τον μάζεψα αλλά ταλαιπωρηθήκαμε και οι δυο να ισορροπήσουμε στην σχέση μας διότι τα βιώματα του ήταν αυτά ενός κυνηγημένου σκύλου με γνώσεις μόνο γύρω από την επιβίωση και όχι στην συναναστροφές του με ανθρώπους η άλλα ζώα. Είχε πολλά να μάθει. Το πρώτον και κυριότερο που πρέπει να κάνουν τα σκυλιά αυτής της κατηγορίας είναι να μάθουν να χαλαρώνουν χωρίς να κοιμούνται με το ένα μάτι ανοιχτό. Ο φόβος και η ανασφάλεια είναι εμφανές όπως και η έλλειψη εμπιστοσύνης. Τις πρώτες μέρες ή τον πρώτο καιρό υπάρχει μια τάση φυγής για επιστροφή στα γνωστά, παρ’ ότι επικίνδυνα.

Δεύτερη περίπτωση (κακοποίηση στα χέρια οικογένειας)

Ο Τσάρλι είναι παράδειγμα τέτοιας περίπτωσης (δείτε την ιστορία του) αν και ακραία είναι και αυτή πιθανότητα. Εξάλλου τα περισσότερα σκυλιά που βρίσκονται στα καταφύγια έχουν υποστεί, πριν την διάσωση τους, κάποιου είδους κακοποίησης από ανθρώπινο χέρι. Οι αντιδράσεις μπορεί να είναι δύο αναλόγως τον σκύλο. Αν είναι σκύλος εξωστρεφής τότε θα είναι η συμπεριφορά του πιο στραμμένη προς τον έξω κόσμο. Δηλαδή μπορεί να έχει θυμό, να βγάζει περισσότερη επιθετικότητα προς τα έξω, και να ξεσπάει με διάφορους τρόπους. Η άλλη περίπτωση είναι, αν είναι σκυλί πιο εσωστρεφής, να έχει μαζέψει όλο το τραύμα προς τα μέσα και να ξεσπάει στον εαυτό του πχ με στερεοτυπικές συμπεριφορές που να καταλήγουν σε αυτοτραυματισμό και να είναι πιο μαζεμένο, φοβικό, και καταθλιπτικό χωρίς χαρά για την ζωή.

Τρίτη περίπτωση (απομόνωση)

Τα κύρια χαρακτηριστικά των σκύλων αυτών είναι η έλλειψη κοινωνικοποίησης, η αμάθεια, και η απίστευτη ανάγκη για επαφή και προσοχή . Τα σκυλιά αυτά κλεισμένα στα κλουβιά δεν έχουν μάθει ούτε τα βασικά όπως το πως να λερώνουν σωστά (έξω από τον χώρο τους). Έχουν μεγάλη λαχτάρα για επαφή με τους ανθρώπους όπου η συναναστροφή μαζί τους πολλές φορές είναι ανεξέλεγκτη. Πηδάνε επάνω σου, σε γλύφουν παντού, σε γδέρνουν κτλ….. συμπεριφορές που δείχνουν έλλειψη ορίων. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει κανείς να ασχοληθεί με τα βασικά της διαπαιδαγώγησης αντιμετωπίζοντας το σκυλί σαν να είναι ένα κουτάβι που ξεκινάει από την αρχή θέτοντας όρια και προσέχοντας μην καταλήξει η ανάγκη του σκύλου για προσοχή σε προσκόλληση του ζώου επάνω τους φέρνοντας προβλήματα όπως συμπεριφορές με στόχο την απόκτηση της προσοχής σας ή σε άγχος του αποχωρισμού. Η έλλειψη κοινωνικοποίησης θα έχει αφήσει και αυτή τα σημάδια της και υπάρχουν πολλές πιθανότητες να υπάρχουν φοβίες.

Η τέταρτη περίπτωση (η αλλαγή πολλών σπιτιών)

Οι εμπειρία αυτή για έναν σκύλο συνήθως φέρνει πολλές ανασφάλειες και αίσθηση εγκατάλειψης οπότε ο ερχομός στο σπίτι σας μπορεί να θεωρηθεί και αυτή κάτι περαστικό και όχι μόνιμο. Θα πρέπει να περάσει κάποιος καιρός μέχρι να καταλάβει το ζώο ότι το δικό σας σπίτι είναι πιο μόνιμο. Σε αυτήν την περίπτωση, όπως και στην παραπάνω. υπάρχει μεγάλη προσπάθεια εκ μέρος του σκύλου να σας ευχαριστήσει αλλά και μεγάλη προσκόλληση αυξάνοντας και πάλι τις πιθανότητες για εμφάνιση άγχος του αποχωρισμού.

Τα πιο κοινά προβλήματα των ενήλικων πρώην αδέσποτων είναι η φοβία, η έλλειψη αυτοπεποίθησης και το πιο σημαντικό, το ‘άγχος του αποχωρισμού’ το οποίο είναι ένα πρόβλημα βασισμένο στο άγχος και στην ανασφάλεια.

Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις θα πρέπει να λάβετε υπόψιν σας το ιστορικό του ζώου χωρίς να προσπαθήσετε να το αποζημιώσετε για ότι έχει περάσει. Κατ’ αρχάς είναι αδύνατον και δεύτερων το σκυλί λαμβάνει όλη αυτήν την συμπόνια διαφορετικά από τον τρόπο που του την δίνετε εσείς και πιθανότατα να προκαλέσετε περισσότερο πρόβλημα και περισσότερο άγχος. Τα σκυλιά αυτά, όποια και να είναι τα προβλήματα τους όταν σας πρώτο έρθουν με την σωστή αντιμετώπιση μπορούν με τον χρόνο να επανέλθουν στην ισορροπία και να προσφέρουν έναν καταπληκτικό σύντροφο στο σπίτι σας. Η επιβράβευση, η ικανοποίηση, και η συγκίνηση είναι τόσο μεγάλες όταν βλέπει κανείς τις εξελίξεις ενός τέτοιου ζώου που δεν περιγράφονται με λόγια και το δέσιμο μεγάλο. Είναι, όμως μια διαδικασία που θα χρειαστεί χρόνο, χώρο (προσωπικό του ζώου), αγάπη, κατανόηση, πιθανότατα την βοήθεια ενός ειδικού και πολλά αιθέρια έλαια!!!!!!!

Σημείωση

Οφείλω να τονίσω πως δεν είναι σίγουρο ότι ένα ενήλικο ζώο θα βγάλει κάποιο/κάποια από τα παραπάνω προβλήματα. Η κατηγοριοποίησης έχει γίνει βάση της δικής μου προσωπικής και επαγγελματικής εμπειρίας και δεν σημαίνει ότι είναι αποκλειστικές. Το κάθε ζώο είναι τελείως διαφορετικό από τα άλλα και οι εμπειρίες του επίσης διαφορετικές οπότε οι συνδυασμοί και οι αντιδράσεις σε αυτές απεριόριστες.

Μεγάλο μέρος της ισορροπημένης ψυχολογίας του σκύλου είναι η κατανόηση της αγέλης, η σημασία της για τον σκύλο και πώς μπορείτε να την αναπαράγεται στο σπίτι. Δυστυχώς είναι ένα θέμα που είναι πολύ παρεξηγημένο ακόμα και από επαγγελματίες του χώρου και οι επιπτώσεις σοβαρές για τα σκυλιά μας.
Στην φύση η αγέλη έχει από 4 έως και 40 λύκους/σκυλιά και έχει εξελιχθεί ως αποτελεσματικό σύστημα επιβίωσης έπειτα από χιλιάδες χρόνια εξέλιξης. Η δομή της και ο τρόπος που λειτουργεί είναι μοναδική στο βασίλειο των ζώων και άκρως αποδοτική. Λειτουργεί, λοιπόν, σαν μία ομάδα όπου ο κάθε σκύλος έχει ως κύριο στόχο την επιβίωση της αγέλης του. Η αποδοτικότητα της αγέλης οφείλεται στην ανεπτυγμένη επικοινωνία μεταξύ τον μελών και στην τήρηση αυστηρών κανόνων.

Η επικοινωνία
Τα σκυλιά επικοινωνούν με διάφορους τρόπους:

1. Την οπτική επαφή
2. Την γλώσσα του σώματος
3. Την όσφρηση
4. Την τηλεπάθεια

Εάν δεν κατανοούμε πολύ καλά όλους αυτούς τους μεθόδους επικοινωνίας τότε σίγουρα μας ξεφεύγουν πολλά από τα καθημερινά τους μηνύματα.

Όλα τα παραπάνω χρησιμοποιούνται για την άκρως λεπτομερή και αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ των μελών μιας αγέλης αλλά και για ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ξένων σκύλων. Ο σκοπός της εξέλιξης τόσο περίπλοκης επικοινωνίας είναι για να γίνετε διάλογος μεταξύ των μελών για:

1. την απόκτηση φαγητό
2. τις προθέσεις των μελών
3. την απόκτηση καταφύγιου
4. την σεξουαλική πράξη
5. το παιχνίδι
6. την τήρηση της ιεραρχίας και των κανόνων της αγέλης

Η ιεραρχία
Χωρίς την ιεραρχία δεν θα υπήρχε αγέλη και έτσι δεν θα υπήρχαν λύκοι όπως τους ξέρουμε σήμερα. Είναι το βασικότερο στοιχείο στην βιολογία τους και έτσι και το πιο σημαντικό κομμάτι για την επιβίωση τους. Είναι και το κομμάτι που τους λείπει σήμερα στις ανθρώπινες αγέλες τους. Παραμελώντας, ή παρεξηγώντας, το κομμάτι αυτό στερούμε στον σκύλο μας την φύση του.

Η αγέλη, λοιπόν, έχει έναν αρχηγό και μία αρχηγίνα (το α-ζευγάρι) και αυτοί είναι οι υπεύθυνοι για τα υπόλοιπα μέλη. Σε αυτούς πέφτει το βάρος της επιβίωσης των μελών οπότε τα σκυλιά αυτά είναι και το πιο δυνατά, γερά, και εξελικτικά τα πιο ικανά για να προσέξουν την αγέλη τους. Οπότε είναι τα μόνα σκυλιά που θα αναπαραχθούν διότι μόνο το πιο ικανό DNA πρέπει να αναπαραχθεί για να εξασφαλιστεί το μέλλον της αγέλης διότι τα κουτάβια τους έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν ηγετικές ικανότητες. Τα υπόλοιπα μέλη είναι υποταγμένοι στο ζευγάρι αυτό. Για να υπάρξει όμως ομαλή συμβίωση ανάμεσα στους ακολούθους επικρατεί ιεραρχία και μεταξύ τους. Έτσι διατηρείται η ισορροπία της αγέλης. Η συναναστροφή μεταξύ κυρίαρχου και ακόλουθου είναι πολύ τελετουργική και υπάρχουν αυστηροί κανόνες. Αν δεν τηρηθούν αυτοί οι κανόνες το τίμημα είναι σοβαρό και μπορεί να οδηγήσει σε μάχη και τραυματισμό.

Η ανθρώπινη αγέλη
Ποιοι είναι οι κανόνες τις ανθρώπινης αγέλης των σκύλων μας όταν ο ιδιοκτήτης δεν έχει ιδέα για την φύση του σκύλου του; Οι επιπτώσεις για τα σκυλιά μας;

Ενώ το σκυλί είναι προγραμματισμένο να έχει δομή και κανόνες στην ζωή του αυτά ξεγράφονται και σαν άνθρωποι πρώτα δίνουμε αγάπη άνευ όρων και έπειτα μπαίνουμε στην διαδικασία να πειθαρχήσουμε και να εκπαιδεύσουμε τα σκυλιά μας ενώ θα έπρεπε να γίνεται το αντίθετο. Πρώτα χρειάζονται την δομή της αγέλης τους, έπειτα κανόνες και πειθαρχεία και τέλος, σαν επιβράβευση πλέων, έρχεται η αγάπη.

Τα περισσότερο σκυλιά που δεν έχουν δομή στην ζωή τους είναι συγχυσμένα, υπερκινητικά, με κυριαρχικές τάσεις.

Η απόκτηση της χαμένης αρχηγίας και η ισορρόπηση των σκύλων μας
Πρέπει να μπαίνουν κανόνες από την στιγμή που το κουτάβι μπει στο καινούργιο του σπίτι. Κανόνες που να μιμούνται τις τελετουργίες που θα γινόντουσαν μεταξύ κυρίαρχου και ακολούθου μιας αληθινής αγέλης. Απομονώνοντας κάποια βασικά στοιχεία της καθημερινότητας μιας αγέλης και αναπαράγοντας τα για τα σκυλιά μας μπορούμε να φέρουμε την φύση τους πιο κοντά σε αυτά.

Τα βασικά στοιχεία είναι:

1. Το ύφος του αρχηγού που πρέπει να έχει ο ιδιοκτήτης και η σωστή χρήση της γλώσσας του σώματος έτσι ώστε να του περάσει τα σωστά μηνήματα χωρίς να προκαλεί τον σκύλο του.
2. Τα όρια μέσα στο σπίτι:

• Που θα κοιμάται
• απαγορευμένα σημεία του σπιτιού :

- οι κρεβατοκάμαρες

- καναπέδες και κρεβάτια

• Η συμπεριφορά των επισκεπτών πρέπει να είναι και αυτή η ανάλογη
• Ο σεβασμός του προσωπικού χώρου του ιδιοκτήτη
• Οι καλοί τρόποι και η εντολή “κάτσε”
• Το φαγητό και το σωστό σερβίρισμα του
• Η σωστή επιστροφή του ιδιοκτήτη  στο σπίτι και η συμπεριφορά του προς τον σκύλο
• Η σωστή βόλτα

Αυτά είναι τα βασικά στοιχεία αλλά είναι σημαντικό να λάβετε υπόψην πως η κάθε περίπτωση και ο κάθε σκύλος είναι διαφορετικοί.

Πρέπει να αφήσουμε πίσω μας την ιδέα ότι τα σκυλιά δεν σκέφτονται και ότι απλά είναι πλάσματα τα οποία αντιδρούν στα εξωτερικά ερεθίσματα σαν να είναι ρομπότ. Η αλήθεια απέχει πολύ. Τα σκυλιά σκέφτονται και πολλές φορές είναι ικανά να μας την φέρουν κιόλας!

Παρ’ όλα αυτά τα σκυλιά μας δεν μιλάνε λεκτικές γλώσσες και αυτό για πολλούς επιστήμονες είναι κριτήριο για την συνειδητότητα και την ικανότητα σκέψης. Η ικανότητα τους στις γλώσσες είναι περιορισμένη στην κατανόηση ήχων κάποιων λέξεων μας.

Έρευνες έχουν δείξει πως τα σκυλιά σκέφτονται με εικόνες φτιαγμένες από τις αισθήσεις τους. Δηλαδή εικόνες οπτικές, οσφρητικές, και ακουστικές. Την ικανότητα αυτή την έχουμε και εμείς οι άνθρωποι. Αν σκεφτείτε ένα αγαπημένο τραγούδι δεν το ακούτε στο μυαλό σας; Αν σκεφτείτε το αγαπημένο σας φαγητό δεν σας τρέχουν τα σάλια διότι μπορείτε να το γευτείτε; Έτσι και τα σκυλιά. Αν αργήσουμε μια μέρα να γυρίσουμε σπίτι μας και τους λείψουμε υπερβολικά διότι είναι και αυτά κακομαθημένα μπορεί η ανησυχία αυτή να βιώνεται με εικόνες στο μυαλό τους. Μπορεί εκείνη την ώρα να ‘δουν’ κάποιες κοινές μας δραστηριότητες πχ στρώνουμε το κρεβάτι, φτιάχνουμε τα CD,  βάζουμε τα παπούτσια μας πριν φύγουμε κτλ στο μυαλό τους και στην προσπάθεια να συσχετιστούν με εμάς κάνουν αναπαράσταση των δραστηριοτήτων μας και έτσι γυρνώντας βρίσκεται το κρεβάτι αναμπουμπουλιασμένο, τα CD σκορπισμένα σε όλο το πάτωμα, τα παπούτσια μασημένα κτλ.

Σκεφτείτε ένα κουτάβι. Έχει συνηθίσει να έρχονται οι ιδιοκτήτες του σπίτι μια συγκεκριμένη ώρα από την δουλειά τους. Εκείνη μόλις μπαίνουν του κάνουν υπερβολικές αγάπες και παιχνίδια όπου το κουτάβι ενθουσιάζεται και αναμένει αυτήν την στιγμή όλη μέρα. Έρχεται η μέρα που οι ιδιοκτήτες του αργούν. Εκείνο περιμένει…………… τι να σκέφτεται; Πιθανό να ακούει βήματα έξω από την πόρτα  ή ακόμα να βλέπει την πόρτα να ανοίγει. Όμως τίποτα από αυτά δεν συμβαίνουν στην πραγματικότητα οπότε συγκρούεται το τι είναι πραγματικό και το τι θα ήθελε να γίνεται και αυτό προκαλεί απογοήτευση, σύγχυση, και εν τέλη ανεβασμένη αδρεναλίνη που τον κάνει να στραφεί σε κάποιο αντικείμενο που θα φέρει τον ιδιοκτήτη του πιο κοντά, πχ περιοδικό που διάβαζε ο ιδιοκτήτης το πρωί που έχει ακόμα την μυρωδιά του ακόμα επάνω και ικανοποιείτε με το να επεξεργάζεται την μυρωδιά του ιδιοκτήτη του. Βέβαια κοινωνικά δεν έχει ικανοποιηθεί το κουτάβι μέχρι που εμφανίζεται ο ιδιοκτήτης του. Ξεκινάει και πάλι η τελετουργία χαιρετισμού ώσπου βλέπει ο ιδιοκτήτης το φαγωμένο περιοδικό. Έξαλλος το σέρνει το κουτάβι στο σημείο της ζημιάς και η του τρίβει την μούρη στα απομεινάρια του περιοδικού ή τον χτυπάει με αυτό!!!!!!

Το αποτέλεσμα….. ένα απόλυτα συγχυσμένο κουτάβι με δυο διαφορετικές εντυπώσεις του ιδιοκτήτη του.

Η εκμάθηση
Τα σκυλιά μαθαίνουν με τον στιγμιαίο συσχετισμό. Πρέπει δηλαδή δύο πράγματα πχ το μάλωμα και μία λάθος συμπεριφορά, να γίνουν ταυτόχρονα για να μπορεί να καταλάβει ο σκύλος ότι μαλώνετε για την συγκεκριμένη πράξη και όχι μία ώρα αργότερα όπως συνηθίζεται. Το ίδιο ισχύει και με την επιβράβευση (Pavlov and Conditioning).

Σώματος
Πόσες βόλτες βγάζετε τα σκυλιά σας; Η πείρα μου μου λέει πως η απάντηση είναι ‘όχι αρκετές’!!! Η σωστή απάντηση θα ήταν τουλάχιστον μία ώρα την ημέρα…………ανεξαρτήτου μεγέθους σκύλου.

Αν μπορούσαν θα έβγαζαν ο ένας τον άλλον βόλτα!!!

Η βόλτα είναι ότι ποιο σημαντικό έχει ένας σκύλος. Είναι η νούμερο ένα ανάγκη τους βοηθώντας τα  σωματικά αλλά και νοητικά μιας και συμβολίζει για αυτά το ‘κυνήγι’ της αγέλης. Είναι η ώρα της ημέρα που το σκυλί θα χρησιμοποιήσει και το μυαλό του για να ακολουθήσει τον ιδιοκτήτη του, να υπακούσει εντολές, και με την χρήση την μύτης του και του μαρκαρίσματος να ανταλλάξει πληροφορίες με τα άλλα τετράποδα της γειτονιάς.  Αφυπνίζεται και η όσφρηση του σκύλου που εν συνεχεία αφυπνίζει και το μυαλό τους.

Πέρα από την βόλτα με το λουρί πρέπει ένα σκυλί να βιώνει την ελευθερία στην φύση όσο πιο συχνά γίνεται. Βρείτε, λοιπόν έναν εκπαιδευτή και ένα μεγάλο πάρκο και μάθετε του μία από τις πιο σημαντικές εντολές που υπάρχουν για τον σκύλο………..το “έλα” για να έχετε τον απόλυτο έλεγχο. Έπειτα χαλαρώστε και οι δύο και απολαμβάνετε την φύση. Μια τέτοια βόλτα μπορεί να αποβεί φάρμακο για έναν άρρωστο σκύλο.
- περισσότερα για την σωστή βόλτα

Μυαλού
Οι περισσότεροι άνθρωποι ξεχνούν πως το ζώο τους έχει μυαλό και ότι αυτό εάν δεν εξασκείται όσο και το σώμα του μπορεί να έχει άσχημες επιπτώσεις για τον σκύλο τους. Στην φύση ένα ζώο βασίζετε στις επεξεργασίες του μυαλού του για την επιβίωση του (πχ την εύρεση φαγητού και στέγης) και για την ανάπτυξη αλλά και την διατήρηση των σχέσεων του με τα άλλα σκυλιά στην αγέλη του. Ένα τέτοιο μυαλό μέσα στους τέσσερις τοίχους όλη μέρα θα αδρανήσει, θα βαρεθεί, και θα αναπτύξει περισσότερο στρες καταλήγοντας αργότερα σε άλλους διεξόδους πιο επίπονους. Κάποιες ράτσες είναι πιο επιρρεπείς στο να βαριούνται πχ Jack Russell.

Agility

Ένας απλός τρόπος για να εξασκείστε το μυαλό του σκύλου σας είναι και μέσω της βασικής υπακοής και με το να κάνετε ασκήσεις υπακοής καθημερινά με τον σκύλο σας. Άλλος τρόπος είναι να βρείτε παιχνίδια να κάνετε μαζί του. Παιχνίδια που θα κάνουν το μυαλό να δουλέψει και όχι παιχνίδια που ο μόνος στόχος είναι το πιάσιμο μιας μπάλας που την έχετε πετάξει. Τα καλύτερα παιχνίδια είναι αυτά που θέτουν σε λειτουργία την όσφρηση του σκύλου σας. Η όσφρηση του σκύλου είναι η πιο δυνατή από τις 5 αισθήσεις του και είναι το βασικότερο εργαλείο τους που στην φύση τους βοηθάει να βρουν τροφή, να μαρκάρουν τον χώρο τους, και να ανιχνεύσουν τυχών απειλές.

Παράδειγμα Παιχνιδιού
Βάλτε τον σκύλο σας να ξαπλώσει και να μείνει στην θέση του. Βάλτε ένα δέλεαρ (φαγητό ή παιχνίδι αγαπημένο) σε σημείο που να το βλέπει. Επιστρέψτε στον σκύλο και ελευθερώστε τον και ενθαρρύνετε τον να πάει να βρει το δέλεαρ με μία εντολή πχ “βρες’ το”. Βρίσκοντάς το αφήστε τον να το φάει ή να παίξει με αυτό. Επαναλάβετε το αυτό, αλλάζοντας θέση στο δέλεαρ κάθε φορά  αλλά στην αρχή διαλέξτε εύκολα ορατά σημεία. Αργότερα κρύψτε το σε σημείο που να μην το βλέπει αλλά που σας βλέπει να το τοποθετείτε (πχ πίσω από κάποιο έπιπλο). Ελευθερώστε τον και αφήστε τον να πάει να πάρει την επιβράβευσή του (δείξτε του που είναι εάν χρειαστεί). Το επόμενο στάδιο είναι να κρύψτε την επιβράβευση πιο μακριά και έπειτα σε άλλο δωμάτιο. Μπορείτε να αυξήστε την απόσταση, το επίπεδο δυσκολίας ακόμα και το νούμερο τον αντικειμένων που κρύβετε (περισσότερες λιχουδίτσες) καθώς το σκυλί σας μένει όλο και περισσότερο στην θέση του. Αυτή η άσκηση είναι ιδιαίτερα καλή για σκυλιά τα οποία έχουν αρχίσει να μαθαίνουν την εντολή “μείνε” αλλά που δεν τους αρέσει να τα αφήνουν οι ιδιοκτήτες τους μόνα τους καθώς αυξάνουν την απόσταση και την ώρα που τα αφήνουν σε αυτήν την στάση.

Όσα περισσότερα παιχνίδια παίζεται με τον σκύλο σας τόσο πιο ικανοποιημένος θα γίνεται. Με αυτόν τον τρόπο σπάει η μονοτονία της ημέρας του εποικοδομητικά και δουλεύει το μυαλό του.

Η εκπαίδευση είναι πολύ σημαντική στην ζωή ενός σκύλου. Είναι το μέσω για να ενισχύσουμε την σχέση μεταξύ σκύλου και ανθρώπου δίνοντας στον σκύλο έναν τρόπο επικοινωνίας και μια δομή συμπεριφοράς στον ξένο αυτόν κόσμο που ζει.

Η φυσική μορφή του σκύλου, βάση του DNA του, έχει την ανάγκη την δομή που προσφέρει η εκπαίδευση διότι μιμείται τους περιορισμούς που θα ήταν σε ισχύ στην φυσική τους αγέλη. Αναβαθμίζεται και ο ιδιοκτήτης σαν αρχηγός του σκύλου του. Κάτι πολύ απαραίτητο για τον σκύλο.

Βέβαια υπάρχουν διάφορα στάδια εκπαίδευσης στην ζωή ενός σκύλου και διάφοροι τρόποι  εκπαίδευσής.

Στάδια εκπαίδευσης
1.Διαπαιδαγώγηση κουταβιού
Κοινωνικοποίηση
Λέρωμα
Καταστροφικότητα
Όρια
Κανόνες
Πειθαρχία

Για όλα τα παραπάνω οι κρίσιμη ηλικία εκμάθησης είναι 3-16 εβδομάδων (socialisation window) και θα έπρεπε να ξεκινήσει η διαπαιδαγώγηση από τον ίδιο τον εκτροφέα και να συνεχίσει όταν έρθει στο καινούργιο του σπίτι. Το καινούργιο κουτάβι ξεκινάει την εκπαίδευσή του στον κόσμο της καινούργιας του οικογένειας μόλις πατήσει το πόδι του στο καινούργιο του σπίτι και όχι όταν είναι να ξεκινήσει την βασική υπακοή όπως νομίζουν οι περισσότεροι.

2.Βασική Υπακοή
Βασικές εντολές
Όρια
Κανόνες
Πειθαρχία

Η βασική υπακοή ξεκινά από την στιγμή που το κουτάβι μπαίνει στο καινούργιο του σπίτι. Με τρόπους θετικούς μπορεί το κουτάβι να μάθει τις εντολές μέσα στο σπίτι πχ να κάθετε μέσα σε λίγες μόνο μέρες. Μπορεί επίσης να μάθει να περπατάει σωστά στο λουρί του από την πρώτη του κιόλας βόλτα. Φτάνει να είναι γνώστης ο ιδιοκτήτης.

Υπάρχουν πολλών ειδών εκπαίδευσης για την απόκτηση της ‘βασικής υπακοής’ και θα είναι προτιμότερο ο ιδιοκτήτης να ψάξει και να βρει έναν εκπαιδευτή που να χρησιμοποιεί θετικούς μεθόδους εκπαίδευσης και όχι παλαιών αρχών εκπαίδευση με βάση την τιμωρία. Ο στόχος είναι να μάθουν τα σκυλιά με χαρά έτσι ώστε να θέλουν να εκτελούν τις εντολές και όχι επειδή φοβούνται τον εκπαιδευτή ή τον ιδιοκτήτη τους. Μια φοβισμένη κατάσταση μυαλού σημαίνει αναπτυγμένο επίπεδο στρες και αυτό είναι αντιπαραγωγικό και καταστροφικό για την υγεία και τον οργανισμό του σκύλου μας.

3.Συντήρηση
Βασικές εντολές
Όρια
Κανόνες
Πειθαρχία

Δεν σημαίνει ότι επειδή τελείωσε η βασική εκπαίδευση του σκύλου σας ότι σταματάει και η εκπαίδευση του. Πρέπει ο ιδιοκτήτης να εξασκεί ότι έχει μάθει το σκυλί καθημερινά για να μην τα ξεχάσουν. Χρειάζονται υπενθύμιση τα σκυλιά όπως και οι άνθρωποι.

Όπως βλέπετε τα όρια, οι κανόνες, και η πειθαρχία είναι στοιχεία της εκπαίδευσης που δεν σταματούν ευ όρου ζωής. Είναι τόσο βασικό να υπάρχουν αυτά τα τρία στοιχεία στην ζωή ενός σκύλου όσο είναι και το φαγητό τους. Κατά τον Cesar Millan είναι πιο σημαντικά και από την αγάπη που τους δίνουμε! Γιατί; Γιατί αυτή είναι η φύση τους.

Τα μυστικά της σωστής διατροφής βρίσκονται στη φύση του ζώου μας

Χρειάζεται σοβαρή αναθεώρηση το θέμα διατροφής των ζώων μας. Εδώ και χρόνια η ξηρά τροφή θεωρείται από όλους ό,τι  καλύτερο μπορούμε να δώσουμε για την καλή υγεία και την μακροζωία των ζώων μας. Αυτή η αντίληψη αρχίζει να αλλάζει ραγδαία στις χώρες της Ευρώπης και στην Αμερική.

Πλέον έχει γίνει μια στροφή προς την φύση σε όλα τα επίπεδα και έτσι γιατί όχι και στα ζώα μας. Η φύση φρόντιζε να είναι η δίαιτά τους , πριν την εξημέρωσή τους, αυτή που αρμόζει ακριβώς σε αυτά. Με την εξημέρωση θεωρήσαμε ότι ξέρουμε εμείς καλύτερα από την φύση και στα πλαίσια της πρακτικότητας αρχίσαμε να ψάχνουμε και να δημιουργούμε “εύκολες λύσεις” εις βάρος πάντα των ζώων μας που αγαπάμε τόσο πολύ. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια άνοδος σε κρούσματα καρκίνου, νεφροπάθειας, διατροφικής αλλεργίας και δερματικών παθήσεων στα ζώα που κατά την γνώμη μας αυτό οφείλεται στην κακή και ανεπαρκή δίαιτα.

Πρέπει να κοιτάξουμε και πάλι την φύση του κατοικίδιού μας και να προσέξουμε τη διατροφή του σκεπτόμενοι ποια θα ήταν αυτή εάν το ζωάκι μας ζούσε ελεύθερο. Τα σκυλιά μας σίγουρα δεν θα έτρωγαν τυποποιημένες κροκέτες από συστατικά που είναι τελείως εκτός του δικού μας ελέγχου. Το ίδιο και οι γάτες αλλά και όλα τα υπόλοιπα είδη. Πρέπει να γίνει κατανοητό πως ό,τι πουλιέται σε σακουλάκια δεν είναι ό,τι καλύτερο για το ζώο μας!!!

Ποια διατροφή να υιοθετήσετε;
Γυρίστε τα ζωάκια σας στην φύση τους και δοκιμάστε μία από τις πολλές φυσικές δίαιτες που υπάρχουν πλέον στην διάθεσή μας.

Η δική μου πρόταση
H AniMinds συνεργάζεται με ένα κτηνιατρείο στην Αγγλία που ειδικεύεται στις εναλλακτικές μεθόδους κτηνιατρικής αλλά και διατροφής.

Σκυλιά
Τα σκυλιά, στην φύση τους, είναι παμφάγα ζώα τα οποία τρώνε κυρίως κουφάρια άλλων ζώων για να επιβιώσουν. Για να τα γυρίσετε λοιπόν στην φύση τους προτείνουμε μία δίαιτα από κρέατα (ωμά κατά προτίμηση), φρέσκα φρούτα και ψιλοκομμένα λαχανικά, ξηρούς καρπούς, και διάφορα λάδια. Οι αναλογίες είναι:

* 2-400γρ. κρέας ανά 10 κιλά σωματικού βάρους
* για όσο κρέας χρησιμοποιήσετε, βάζετε 2 φορές περισσότερα ψιλοκομμένα λαχανικά
* ξηροί καρποί και ψιλοκομμένα σπόρια (ηλιόσπορο, σουσάμι κτλ.)
* λάδι (ελαιόλαδο, ηλιέλαιο, λάδι σολομού κτλ.)

Πρέπει τα κρέατα να ποικίλουν και να τρώνε επίσης ωμά κόκαλα για τα δόντια αλλά και όργανα (καρδιά, συκώτι κτλ.)

Γάτες
Έχετε αναρωτηθεί γιατί παρατηρείται τεράστια αύξηση σε κρούσματα νεφροπάθειας στην εποχή μας; Γιατί οι γάτες μας έχουν πολύ άσχημη στοματική κατάσταση και δόντια που πονάνε και σαπίζουν; Η απάντηση είναι απλή. Δεν τρώνε πια φυσιολογική τροφή. Οι γάτες είναι πιο σαρκοφάγα ζώα απ΄ ότι τα σκυλιά και έτσι η δίαιτά τους περιέχει περισσότερο κρέας και ψάρι απ΄ ότι λαχανικά. Είναι βέβαια πιο δύσκολες από άλλα κατοικίδια στο να αλλάξουν την συνηθισμένη ξηρά τροφή τους, αλλά με λίγη προσπάθεια επιτυγχάνετε την αλλαγή αυτή. Οι αναλογίες είναι:

* Κρέατα (ωμά) σε αναλογία 9:1
* λαχανικά, σπόροι κτλ.

Συμπεριφοριστικές επιπτώσεις

Με την διατροφική αλλαγή του ζώου σας, θα παρατηρήσετε αισθητή διαφορά σε σώμα και τρίχωμα, διότι αυξάνονται αμέσως οι ποσότητες βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Έτσι θα δείτε ότι το ζωάκι σας θα αλλάξει και συμπεριφορικά, ειδικά άμα είναι ένα ζώο ζωηρό ή υπερκινητικό.

Οι τυποποιημένες τροφές δεν προσφέρουν περισσότερο από το ένα τρίτο των βιταμινών και ιχνοστοιχείων που χρειάζονται τα ζώα. Επιπλέον έχουν περισσότερη πρωτεΐνη απ΄ ότι είναι απαραίτητη στα αυτά, οπότε τους δημιουργούν νευρικότητα και υπερκινητικότητα.

Με την φυσική τροφή, τους δίνεται ένα καινούργιο βασικό συστατικό. Ζωική ενέργεια (life energy). Από την εκτενή επεξεργασία οι κροκέτες δεν έχουν καθόλου ενέργεια αφού το βασικό συστατικό που περιέχουν παύει να είναι κρέας! Κατά συνέπεια με φυσική τροφή τα ζωάκια ηρεμούν, είναι πιο χαρούμενα και κατασταλαγμένα. Είναι σίγουρο ότι αλλάζοντας τη δίαιτά τους θα σας ευγνωμονούν!!!

Εάν δεν θέλετε να δίνεται ωμές τροφές
Μπορείτε να μαγειρεύετε το κρέας απλά για 2 λεπτά μέχρι να ροδίσει. Έτσι θα κρατήσει τα περισσότερα συστατικά του.

Πως πρέπει να δίνεται η ξηρά τροφή
Η ξηρά τροφή είναι για έκτακτες ανάγκες και για όταν βρεθούμε σε μέρος που δύσκολα μπορούμε να φτιάξουμε την φυσική δίαιτα. Τονίζουμε όμως ότι μπορείτε να προμηθευτείτε κρέας όπου και να βρίσκεστε!

Για περαιτέρω ενημέρωσή σας, απευθυνθείτε στο βιβλίο του Dr. Ian Billinghurst “The Barf Diet” καθώς και στην ιστοσελίδα www.holisticvet.co.uk

Συχνά κάνουμε το λάθος να πιστεύουμε ότι το σκυλί είναι ένα ζώο που η καλή ξηρά τροφή και μια βόλτα καθημερινά αρκούν για να μεγαλώσει/εξελιχθεί σε ένα ήσυχο, χαρούμενο, ισορροπημένο και ικανοποιημένο ζώο.
Τα σκυλιά όμως είναι πολυδιάστατα πλάσματα και η κοινή αυτή αντίληψη είναι κάθε άλλο από σωστή.

Πέρα από τις σωματικές τους ανάγκες υπάρχουν ψυχολογικές, πνευματικές αλλά και ενεργειακές ανάγκες. Η ανάγκες αυτές είναι όλες άμεσα συνδεδεμένες και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους για να διαμορφώσουν ένα υγιή και ισορροπημένο σκύλο.

Σωματική υποστήριξη
Η σωματική υγεία του σκύλου είναι άμεσα συνδεδεμένη με την διατροφή του και χρειάζεται σοβαρή αναθεώρηση. Εδώ και χρόνια η ξηρά τροφή θεωρείται απ’όλους ό,τι καλύτερο μπορούμε να δώσουμε για την καλή υγεία και την μακροζωία των ζώων μας. Αυτή η αντίληψη αρχίζει να αλλάζει ραγδαία στις χώρες της Ευρώπης και στην Αμερική. Υπάρχουν εναλλακτικές παρ’ όλο που δυστυχώς ενημερωνόμαστε για το αντίθετο.

Η εκπαίδευση και η σωματική τους άσκηση είναι επίσης βασικοί παράγοντες της ευζωίας του σκύλου. Παρ ‘όλα ταύτα υπάρχουν πολλά σκυλιά, μικρόσωμα και μεγαλόσωμα, που δεν εκπαιδεύονται και, ακόμα χειρότερα, δεν βγαίνουν βόλτες παρά το γεγονός ότι τα σκυλιά είναι φτιαγμένα να διασχίζουν χιλιόμετρα κάθε μέρα για την απόκτηση του φαγητού τους.

Δεν είναι μόνο το σώμα τους που πρέπει να γυμνάζεται. Πρέπει να ασκείται και το μυαλό τους αλλά και η δυνατή τους όσφρηση, ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία τους.

Ψυχολογική υποστήριξη
Για να βρίσκονται τα σκυλιά μας σε ισορροπία με την φύση τους και τον ανθρώπινο κόσμο στον οποίο ζουν πρέπει εμείς που τα φροντίζουμε να είμαστε απόλυτα ενημερωμένοι για την φύση τους και για την βιολογία τους. Εάν δεν ξέρουμε τα βασικά για τα πλάσματα με τα οποία μοιραζόμαστε την ζωή μας, πως γίνεται να τους προσφέρουμε ότι χρειάζονται ακόμα και με τις καλύτερες προθέσεις κατά νου; Η ψυχολογία του σκύλου προέρχεται και συνδέεται ακόμα και σήμερα με τον λύκο και με την άγρια κατάσταση στην οποία βρισκόταν πριν ή και στην αρχή της εξημέρωσης του.
Για να είναι, λοιπόν, ψυχολογικά ισορροπημένα πρέπει να:

• κατανοήσουμε το μυαλό τους και πως δουλεύει. Δηλαδή να καταλάβουμε πως περιεργάζονται τις πληροφορίες και πως λειτουργεί το μυαλό τους διαφορετικά από το δικό μας.

• έχουμε πλήρη γνώση της περιβόητης αγέλης. Οι περισσότεροι την έχουν ακουστά ως ένα βαθμό αλλά λείπουν βασικά κομμάτια για να μπορέσει να αναπαραχθεί και στο σπίτι φέρνοντας την φύση του σκύλου μέσα στην ανθρώπινη οικογένεια.

• γνωρίζει ο ιδιοκτήτης την ιεραρχία που χρειάζεται ο σκύλος του για να είναι ήρεμος και πιο χαλαρός στον κόσμο αυτόν. Χωρίς την ιεραρχία δεν θα υπήρχε αγέλη και έτσι δεν θα υπήρχαν λύκοι όπως τους ξέρουμε σήμερα. Είναι το βασικότερο στοιχείο στην βιολογία τους και συνεπώς το πιο σημαντικό κομμάτι για την επιβίωση τους. Είναι και το μεγαλύτερο κομμάτι που τους λείπει σήμερα στις ανθρώπινες αγέλες τους. Παραμελώντας, ή παρεξηγώντας το κομμάτι αυτό, στερούμε στον σκύλο μας την φύση του.

Πνευματική υποστήριξη
Όπως αναφέρεται και παραπάνω τα σκυλιά μας είναι πολυδιάστατα πλάσματα και δεν ικανοποιούνται μόνο με την σωματική η/και ψυχολογική ισορροπία. Το κάθε ζώο έρχεται στην ζωή μας με κάποιο συγκεκριμένο μήνυμα ή/και μάθημα για εμάς. Κατανοώντας την πνευματικότητα τους μπορούμε να είμαστε σε καλύτερη θέση να τα βοηθήσουμε σε δύσκολες μεταβατικές καταστάσεις στην ζωή τους, όπως με τον θάνατο τους η με κάποια αρρώστια. Η ζωή και ο θάνατος βιώνονται με πολύ διαφορετικό τρόπο από τον άνθρωπο.

Ενεργειακή υποστήριξη
Όπως και οι άνθρωποι έτσι και σκυλιά δεν είναι φτιαγμένα μόνο από σάρκα και οστά. Έχουν και αυτά ένα ενεργειακό σύστημα αντίστοιχο με αυτό των ανθρώπων. Πρέπει να γνωρίζουμε κάποια πράγματα για αυτό έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να το ενισχύσουμε σε περίπτωση ασθένειας με διάφορους εναλλακτικούς τρόπους.

Ο κάθε ομοιοπαθητικός κτηνίατρος ή εναλλακτικός θεραπευτής ζώων θα σας πει πως πολύ συχνά τα ζώα πάσχουν από τα ίδια νοσήματα που πάσχουν και οι ιδιοκτήτες τους. Πως συμβαίνει αυτό και γιατί, είναι δύο πολύ σημαντικές ερωτήσεις που πρέπει να απαντηθούν. Γνωρίζοντας ένας ιδιοκτήτης πως επηρεάζει τον σκύλο του ενεργειακά με την δικτύωση που εμφανίζεται μεταξύ τους συνεισφέρει στην ολική ισορροπία αλλά και στην δυναμική της σχέσης τους. Γνωρίζοντας αυτό θα πρέπει και ο ιδιοκτήτης του ζώου να φροντίζει τον εαυτό του, την ενέργεια του, και τις προβολές που κάνει επάνω στο ζώο του για να αποφευχθούν τυχών σοβαρές σωματικές αλλά και ψυχολογικές ασθένειες.

Κλείνοντας, επισημαίνω ότι λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω και επεκτείνοντας τις γνώσεις επί του θέματος αυτού μπορεί ο ιδιοκτήτης να δει πέρα από το συνηθισμένο και να μάθει τι χρειάζεται για να εκπληρώσει όσο το δυνατόν καλύτερα τις ανάγκες του τετράποδου φίλου του. Οι γνώσεις αυτές θα αποφέρουν όχι μόνο στην συνολική ισορροπία του σκύλου αλλά και στην ενίσχυση/εξέλιξη μιας καλύτερης σχέσης ανθρώπου-σκύλου.

Εάν ενδιαφέρεστε να μάθετε περισσότερα για το θέμα, ελάτε στο σεμινάριο στης 30 Νοεμβρίου 2008.

Η στιγμή του θανάτου και η αίσθηση της προσμονής της στιγμής μπορεί να βιωθεί και να περιγραφεί μόνο από τον ίδιο τον μελλοθάνατο άνθρωπο η ζώο. Μπορεί κανείς όμως να καταλάβει πολλά πράγματα για το πως βιώνουν τα ζώα τον θάνατο από τον τρόπο που πεθαίνουν και από την συμπεριφορά τους εκείνες τις ώρες. Θα λέτε τώρα “τι μακάβριο θέμα διάλεξε να αναπτύξει τώρα η Μαίριλυν” αλλά αυτή είναι απλά η ανθρώπινη περιγραφή του θανάτου και όχι αυτή των ζώων. Εξάλλου μου έχει γίνει αυτή η ερώτηση ουκ ο λίγες φορές και είναι ένα θέμα που έχει κινήσει και την δικιά μου περιέργεια ανά τα χρόνια που δουλεύω κοντά τους. Ξεκινώ λοιπόν…….

Η ζωή
Τα ζώα ζουν την στιγμή. Αυτή είναι η ομορφιά τους. Ζουν την κάθε μέρα σαν να είναι καινούργια. Δεν αναπολούν το παρελθών και δεν προβάλουν το μέλλον. Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα στο πως αντιμετωπίζει ένα υγιές ζώο κάποιο άλλο κακοποιημένο. Ένα ζώο ενώ ξέρει ότι το άλλο έχει υποστεί κακοποίηση δεν θα του συμπεριφερθεί διαφορετικά από ένα κανονικό ζώο. Οι κανόνες θα παραμείνουν και η ιεραρχία θα τηρηθεί χωρίς έλεος. Διότι οι κανόνες αυτοί είναι που στηρίζουν και εγγυώνται την επιβίωση μιας αγέλης. Πρέπει εμείς οι άνθρωποι, ειδικά όσοι έχουμε υιοθετήσει αδέσποτα,  να το λάβουμε υπόψιν αυτό και να μην τους συμπεριφερόμαστε με την υπερβολική συμπόνια που χαρακτηρίζει εμάς τους ανθρώπους διότι έτσι δίνουμε έμφαση στο πρόβλημα και δεν το αφήνουμε να ξεπεραστεί. Οπότε τα ζώα, ενώ έχουν αίσθηση του θανάτου, δεν το σκέφτονται συνέχεια και δεν είναι κάτι που κυριεύει την ζωή τους. Θα το αντιμετωπίσουν όταν έρθει η ώρα.

Όταν πλησιάζει ο θάνατος
Όταν ένα ζώο πλησιάζει τον θάνατο λόγο αρρώστιας, ατυχήματος, ή γηρατειών αρχίζει να φεύγει από το σώμα του όλο και περισσότερο. Όσο περνούν οι μέρες είναι όλο και λιγότερο στο σώμα του και ο ιδιοκτήτης του θα καταλάβει ότι το ζώο έχει στιγμές διαύγειας αλλά τις περισσότερες ώρες τις περνάει κοιμισμένο η ‘αλλού’. Αυτός είναι μηχανισμός που έχουν όλα τα ζώα και είναι προστατευτικός. Ένα παράδειγμα είναι τα θηράματα στην φύση, πχ γαζέλες. Ενώ φεύγουν από την ζωή με τόσο φρικτό και βίαιο τρόπο (για τα ανθρώπινα δεδομένα) η φύση έχει προνοήσει και την στιγμή που το λιοντάρι πιάνει την γαζέλα στο στόμα του εκείνο έχει ήδη φύγει από το σώμα του και έτσι δεν αισθάνεται τον πόνο.

Η ώρα του θανάτου
Ένα άρρωστο ή πληγωμένο ζώο συνήθως αποκόβει τις επαφές του με τον έξω κόσμο. Κοιμάται πολύ, τρώει και πίνει λίγο έως καθόλου και θέλει μια ατμόσφαιρα ήσυχη και μοναχική. Στην φύση μία αρρώστια μπορεί να είναι αιτία για απομάκρυνση ενός αγελαίου ζώο από την αγέλη του με ρίσκο τον θάνατο, διότι φεύγοντας χάνει την προστασία της αγέλης του. Η ανάγκη για απομόνωση είναι πιο μεγάλη. Είναι σαν να μπαίνουν σε ένα πεδίο διαφορετικό όπου γίνεται ένα είδος διαλογισμού με στόχο την ανάρρωση ή την πέραση στην άλλη πλευρά. Όλο τους το είναι προσπαθεί να αναρρώσει ή να προετοιμαστεί για τον θάνατο αλλά γίνεται με έναν τρόπο γαλήνιο, διαλογιστικό και με φοβερή αξιοπρέπεια. Είναι λίγες οι φορές που ένα ζώο θα κλαίει και θα φωνάζει όταν είναι άρρωστο. Μπορεί την στιγμή ενός ατυχήματος να φωνάξει ή να κλάψει αλλά στην ανάρρωση η συμπεριφορά του είναι διαφορετική.

Ο θάνατος είναι κάτι απόλυτα φυσικό για ένα ζώο και έτσι αντιμετωπίζετε όταν βρεθεί μπροστά του. Είναι ένα κομμάτι της ζωής τους, ένα κομμάτι του εαυτού τους. Αντιλαμβάνονται τον θάνατο και τον δέχονται με απόλυτη αξιοπρέπεια. Κάποια ζώα θα δείξουν λίγο άγχους θανάτου προς το τέλος ειδικά όταν αισθάνονται ότι τους κρατάει κάτι στην ζωή. Εκείνη την ώρα χρειάζονται την στήριξη μας και την απελευθέρωση για να φύγουν. Πρέπει, λοιπόν, να τα καθησυχάσουμε και να τους δώσουμε να καταλάβουν ότι μπορούν να φύγουν ελεύθερα όποτε θέλουν και ότι εμείς θα είμαστε καλά μένοντας πίσω αλλά ότι θα μας λείψουν.

Ο θάνατος σε τρίτο πρόσωπο
Τα ζώα θρηνούν για τον χαμό κάποιου αγαπημένου προσώπου, ανθρώπου η ζώου. Είναι πολλές οι ιστορίες που περιγράφουν ζώα να στέκονται και να περιμένουν πιστά δίπλα στο άψυχο σώμα του ιδιοκτήτη τους ή ενός συγγενικού ζώου.  Κάποια εκπαιδεύονται στην ενημέρωση μέσω τηλεφώνου για τυχών ατύχημα του ιδιοκτήτη τους. Άλλα το έχουν κάνει και χωρίς την απαραίτητη εκπαίδευση. Υπάρχει λοιπόν η αίσθηση του κινδύνου αλλά και η αναγνώριση του θανάτου και σε άλλα πρόσωπα τρίτα.

Συμπέρασμα και συμβουλή

Ο πόνος και η θλίψη εκείνες τις ώρες είναι δικιά μας και όχι δικιά τους. Τα δικά μας συναισθήματα, λοιπόν, μπορούν να μπλοκάρουν το ζώο μας και να μην μπορεί να φύγει με ευκολία. Από την μεριά μας εκείνες οι ώρες χρειάζονται ψυχραιμία για να μην σταθούμε εμπόδιο στην διαδικασία αυτή. Όσο μπορείτε, λοιπόν, δεχτείτε τον θάνατο του ζώου σας ξέροντας πως αυτό που βιώνει του είναι απόλυτα φυσικό, όσο πόνο και να αισθάνονται. Μην βιαστείτε για την ευθανασία. Στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί πολύ οι άσκοπες ευθανασίες με στόχο την λύτρωση από τον πόνο και εγώ ρωτώ ‘ποιόν πόνο του ζώου ή τον δικό σας;’!!! Η ευθανασία πρέπει να γίνεται όταν το ζώο είναι έτοιμο να φύγει και όχι πρίν διότι έτσι γίνεστε εμπόδιο στην ανάπτυξη της ψυχής του ζώου και στην εμπειρία που έχει διαλέξει αυτή η ψυχή στην συγκεκριμένη ενσωμάτωση. Υπάρχουν τρόποι για να μάθει ο ιδιοκτήτης αν η ψυχή του ζώου του είναι έτοιμο να φύγει.

Καθημερινά απογοητευόμαστε διότι αναγνωρίζουμε κενά στην επικοινωνία μας με το ζώο μας. Για να καταλάβουμε τι μηνύματα τους δίνουμε,  πώς τους τα δίνουμε και τι ανταπόκριση έχουν, πρέπει να καταλάβουμε πρώτα πως επικοινωνούν αυτά και έπειτα πόσο διαφέρει ο δικός τους τρόπος επικοινωνίας με τον δικό μας. Τότε θα γίνει σαφές γιατί τα δικά μας τα μηνύματα φέρνουν αρνητικά αποτελέσματα και γιατί γίνονται παρεξηγήσεις. Πρέπει να ξεκινήσουμε από την αρχή.

Η ‘δίποδη’ επικοινωνία
Η ανθρώπινη επικοινωνία χωρίζεται σε άμεσα και έμμεσα κανάλια επικοινωνίας. Τα άμεσα κανάλια χωρίζονται περαιτέρω σε λεκτικά και μη-λεκτικά κανάλια και είναι αυτά τα οποία είναι φανερά και εύκολα αναγνωρίσιμα από τον παραλήπτη. Τα λεκτικά κανάλια επικοινωνίας χρίζουν σαν μέσο τις λέξεις π.χ  η ομιλία και η γραφή, και τα μη-λεκτικά είναι αυτά που δεν χρειάζονται λέξεις για να γίνουν κατανοητά αλλά είναι πολύ σαφή στον παραλήπτη πχ κάποιοι μορφασμοί, χρώματα (το κόκκινο χρώμα σημαίνει κίνδυνος κτλ), και ήχοι (συναγερμοί, κόρνες κτλ).

Τα έμμεσα κανάλια είναι πιο πολύπλοκα και πιο δύσκολο να ανιχνευτούν. Είναι τα μηνύματα που  ανιχνεύονται με το υποσυνείδητο του παραλήπτη και είναι συνήθως η εκπομπή συναισθημάτων και προθέσεων με την χρήση της γλώσσας του σώματος. Χαρακτηρίζονται επίσης σαν προμηνύματα και ο ανιχνευτής του μηνύματος είναι συνήθως η διαίσθηση του παραλήπτη. Αν εξαιρέσουμε, λοιπόν, τους τρόπους άμεσης επικοινωνίας, οι  ανθρώπινοι τρόποι επικοινωνίας είναι όμοιοι με αυτών των ζώων.

Η ‘τετράποδη’ επικοινωνία
Τα ζώα χρησιμοποιούν περισσότερο πιο έμμεσους τρόπους επικοινωνίας απ’ ότι οι άνθρωποι όταν είναι σε κοντινή απόσταση. Η άμεση επικοινωνία, δηλαδή η λεκτική επικοινωνία δια μέσω ήχων, χρησιμοποιείτε κατά κόρων για να στείλουν μηνύματα σε άλλο ζώο που βρίσκεται μακριά ή για να δώσουν έμφαση στο μήνυμα που προσπαθούν να στείλουν. Ο συνηθέστερα χρησιμοποιημένος τρόπος επικοινωνίας είναι αυτός που χρησιμοποιεί σαν μέσω την γλώσσα του σώματος και τις εκφράσεις προσώπου. Τα σκυλιά χρησιμοποιούν στην συναναστροφή τους με άλλον σκύλο σαν πρώτη επαφή την οπτική επαφή, και όχι το γάβγισμα ή την όσφρηση που νομίζουν οι περισσότεροι. Η οπτική επαφή θα θέσει τους ρόλους και συνεπώς και την ομαλή υλοποίηση της συναναστροφής με τον παραλήπτη. Καθώς γίνεται η οπτική επαφή το σώμα του σκύλου δίνει μια πληθώρα πληροφοριών στον παραλήπτη του. Οπότε η λεκτική και οσφρητική επικοινωνία είναι δευτερεύων και γίνεται αφού έχουν ανταλλάξει ήδη πολλές πληροφορίες οπτικά.

Σε συνδυασμό με την χρήση του σώματος και των εκφράσεων, αλλά με περισσότερη ισχύ, χρησιμοποιείτε ο πιο έμμεσος τρόπος από όλους. Η αποστολή μηνυμάτων και προθέσεων μέσω τους υποσυνείδητου η της τηλεπάθειας δια μέσω της έκτης αίσθησης. Η λέξη τηλεπάθεια αμέσως φέρνει επιφυλάξεις στον μέσω άνθρωπο διότι συνδέετε με τα παραφυσικά φαινόμενα που βλέπουμε σε έργα επιστημονικής φαντασίας αλλά όταν μιλάμε για την επικοινωνία μεταξύ ζώων στην ουσία είναι ο πιο απλός και πιο φυσικός τρόπος επικοινωνίας για αυτά. Πάντα υπήρχαν 6 αισθήσεις για τα ζώα αλλά και για τον άνθρωπο. Κάποτε και οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν πολύ περισσότερο την έκτη αίσθηση τους πχ να καταλάβουν τον καιρό για να υπολογίσουν το κυνήγι  κτλ. Πλέων έχουμε κλείσει τα “ραντάρ” μας και δεν τα χρησιμοποιούμε πια λόγω της ανάπτυξης της γλώσσας και της τεχνολογίας και έτσι έχει χαθεί αυτή η μέθοδος επικοινωνίας για τους περισσότερους ανθρώπους. Βέβαια ενώ υπολειτουργεί πλέων η έκτη αίσθηση δεν έχει χαθεί εντελώς και ενώ δεν το ξέρουμε την χρησιμοποιούμε μεταξύ μας αλλά και με τα ζώα μας.

Οι σχέσεις μεταξύ της δίποδης και της τεράποδης επικοινωνίας
Τα ζώα, λοιπόν, έχουν σαν κύριο μέσω μεταφοράς μηνυμάτων την τηλεπάθεια και την ανταλλαγή ενέργειας. Οπότε λαμβάνοντας αυτό υπόψιν μπορείτε να καταλάβετε ότι όσο και αν εμείς επιμένουμε να  προσπαθούμε να επικοινωνούμε με τα ζώα μας με την γλώσσα την δικιά μας αυτά δεν την καταλαβαίνουν. Τα ζώα στην ουσία διαβάζουν την ενέργεια μας και το κάνουν κάθε στιγμή της ημέρας. Για παράδειγμα., όταν είμαστε θλιμμένοι χωρίς να τους πούμε τίποτα έρχονται για να μας παρηγορήσουν ή όταν μπαίνουμε στο σπίτι τσαντισμένοι από την δουλειά αυτά κρατάνε την απόσταση τους ή αισθάνονται τον σεισμό πριν γίνει. Πολλές φορές ακούω ιδιοκτήτες να λένε όταν εξηγούν την συμπεριφορά του σκύλου τους που λερώνει ή καταστρέφει όταν λείπουν από το σπίτι,  “Μα ξέρει ότι έκανε αταξία διότι μόλις μπήκα μέσα πήγε και κρύφτηκε”. Στην περίπτωση αυτή, ο ιδιοκτήτης μπαίνει μέσα στο σπίτι προκατειλημμένος οπότε αναπτύσσει αρνητικότητα και το εκπέμπει μόλις μπει. Το σκυλί στην ουσία ανταποκρίνεται στην αρνητικότητα αυτή και κρύβεται για να μην μπλεχτεί. Το ίδιο συμβαίνει στην βόλτα. Όταν ένας ιδιοκτήτης, καθώς βγάζει το σκυλί του βόλτα, αντικρίσει κάποιο άλλο άγνωστο σκυλί και το δικό του το σκυλί αρχίζει μια επιθετική συμπεριφορά προς το άγνωστο ζώο, ο λόγος είναι διότι το σκυλί έχει πιάσει τον φόβο του ιδιοκτήτη του και ανταποκρίνεται σε αυτό και όχι γιατί το ίδιο το σκυλί φοβάται ή είναι επιθετικό. Τέτοια σενάρια γίνονται όλη την ώρα και είναι και η αιτία πολλών προβληματικών συμπεριφορών.

Η επικοινωνία αυτή μπορεί να γίνει, και γίνετε, αντιστρόφως διότι και εμείς πιάνουμε πολλά μηνύματα από τα ζώα μας με την ανταλλαγή ενέργειας πολλές φορές χωρίς να το καταλάβουμε. Είναι πολλές φορές που κοιτάζουμε το ζώο μας και ξέρουμε αμέσως τη θέλει να μας πει. Μπορεί να μας ζητάει βόλτα, ή φαΐ ή παιχνίδι. Από όλες τις δραστηριότητες τους, μπορούμε να καταλάβουμε τι θέλει από εμάς με ένα μόνο βλέμμα τους. Πολλές φορές θα τύχει να μας προειδοποιήσει για κάτι και εμείς θα το έχουμε καταλάβει από το ύφος του ή από την εκπομπή του σώματος του ότι κάτι συμβαίνει.

Συμπέρασμα
Για τα ζώα η βαρύτητα του κάθε τρόπου επικοινωνίας είναι αντίστροφά σε σημασία από ότι για τους ανθρώπους. Δηλαδή ο άμεσος τρόπος επικοινωνίας των ανθρώπων είναι έμμεσος για τα ζώα και ο έμμεσος είναι άμεσος. Πιο πολύπλοκη και λεπτή είναι η επικοινωνία των ζώων. Για παράδειγμα η ουρά των σκύλων έχει πολλούς διαφορετικούς τρόπους κίνησης για να δηλώσει πολλές διαφορετικές καταστάσεις μυαλού αλλά και διαθέσεις. Η ουρά, αναλόγως με την κίνηση της αλλά και με την σύνδεση της με άλλα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του σώματος τους, μπορεί να σημαίνει ένα, δύο η και περισσότερα από τα παρακάτω:

• ενθουσιασμός

• αναμονή

• παιχνίδι

• ευχαρίστηση/ χαρά

• χαλάρωση αλλά και άγχος

• αμφιβολία για τις προθέσεις κάποιου ανθρώπου η ζώου

• δοκιμαστικός ρόλος αναμέτρησης με άλλα ζώο

• διαβεβαίωση (”Ελπίζω για φιλία, εσύ;”)

• σύντομη αναγνώριση (”σε ακούω”, ή “είμαι εδω και έχεις την προσοχή μου αν την θες”)

• Δήλωση ενδιαφέροντος για κάποιο παιχνίδι

• αβεβαιότητα

• κυριαρχία

• υποταγή

• φόβος

• επιθετικότητα

Ο μόνος τρόπος για να γνωρίσουμε τη ακριβώς μας δείχνει το σώμα του σκύλου είναι να ευαισθητοποιηθούμε και να συντονιστούμε με τα έμμεσα κανάλια επικοινωνίας και πολλές φορές απλά να αφεθούμε και να εμπιστευτούμε το ένστικτο μας για να αποκωδικοποιήσουμε τα μηνύματα που μας στέλνουν. Γνωρίζοντας καλύτερα τον τρόπο που επικοινωνούν μεταξύ τους και αναγνωρίζοντας τι μηνύματα τους δίνουμε με την δικιά μας συμπεριφορά θα μας βοηθήσει και εμάς να κάνουμε πιο κατανοητή την επικοινωνία μας ελλείποντας έτσι πολλές καθημερινές παρεξηγήσεις που συνήθως καταλήγουν με τον χρόνο να γίνονται συγκρούσεις και προβληματικές συμπεριφορές.