Marilyn’s World

Ένα επείγον τηλεφώνημα με προσγείωσε και με προσέτρεξε να αντιμετωπίσω, για άλλη μια φορά, την Ελληνική μας πραγματικότητα. Στην γραμμή, η Κυρία Έμυ Παπαγιαννοπούλου της Ζωοφιλικής Ένωσης Ηλιούπολης, η οποία έψαχνε απεγνωσμένα βοήθεια για μία περίπτωση διάσωσης που έκανε η ίδια εκ μέρους της Ένωσης αυτής. Επρόκειτο για τον Τσάρλι, ένα υπέροχο αρσενικό Λαμπραντόρ 2 ετών ο οποίος είχε μόλις υιοθετηθεί από δύο φοιτητές στο κέντρο της Αθήνας. Ο Τσάρλι ήταν ανεξέλεγκτος και η συμπεριφορά του αλλοπρόσαλλη σε σημείο τέτοιο που έθετε το μέλλον του με την καινούργια του οικογένεια σε κίνδυνο. Μία βουτιά στο παρελθών του, τα εξηγεί όλα.

Ο Τσάρλι είχε διασωθεί από τις πιο άθλιες συνθήκες διαβίωσης για έναν σκύλο. Τον πήραν από μία ταράτσα όπου και είχε περάσει τα 2 χρόνια της ζωής του δεμένος με μία αλυσίδα. Εκεί έμενε απομονωμένος από τον κόσμο και εκεί έκανε τις ανάγκες του καθώς πέρναγαν οι μονότονες μέρες της ζωής του. Ο Τσάρλι, λοιπόν, στερήθηκε την όποια γνώση απαραίτητη για την σωστή συμβίωση ενός σκύλου με τους ανθρώπους.

Ο Τσάρλι στερήθηκε (εκτός από την αγάπη φυσικά):

1. την εκμάθηση του σωστού λερώματος
2. την κοινωνικοποίηση
3. τα όρια
4. την παρέα/συντροφιά
5. το παιχνίδι
6. την επαφή με τους ανθρώπους
7. την επαφή με άλλα ζώα
8. το παιχνίδι
9. την χαρά

…….και πολλά άλλα τα οποία στο καινούργιο του σπίτι θα του ήταν απαραίτητα.

Λες και δεν έφταναν όλα αυτά για να καταστραφεί ένας σκύλος, ο Τσάρλι είχε να αντιμετωπίσει και την ανθρώπινη βία καθημερινά από την υποτιθέμενη οικογένειά του που θεώρησε σωστό να τον δέρνει όποτε τον έβλεπαν.

Βρέθηκε, λοιπόν, μια καταπληκτική οικογένεια να τον υιοθετήσει με πρόθεση να του προσφέρουν αγάπη, συντροφιά, στήριξη, καθοδήγηση, άπειρες βόλτες, και ότι άλλο χρειαζόταν για να γίνει καλά. Δεν ήξεραν όμως τι τους περίμενε καθώς ο Τσάρλι δεν ήταν μία απλή, συνηθισμένη περίπτωση.

Ένας σκύλος που από κουτάβι είναι δεμένος σε ταράτσα με μόνη ανθρώπινη εμπειρία αυτή της βίας είναι, στην ουσία, αντίστοιχο με έναν άνθρωπο μεγαλωμένο από μωρό έως και 20 ετών σε ένα σκοτεινό δωμάτιο χωρίς παράθυρα όπου τον δέρνουν κάθε μέρα. Βγάζοντας αυτόν τον άνθρωπο από αυτό το δωμάτιο πρέπει κανείς να τον εξοικειώσει με τα πιο απλά πράγματα πχ το φως της ημέρας, τον θόρυβο, τους άλλους ανθρώπους κτλ. και συγχρόνως να τον βοηθήσει να ξεπεράσει όλο το τραύμα που κουβαλάει και να αποβάλει την βία που έχει μέσα του.  Ο μόνος οικείος τρόπος συναναστροφής για έναν τέτοιον άνθρωπο είναι μέσω της βίας. Το ίδιο λοιπόν, ίσχυε και για τον Τσάρλι ο οποίος δυσκολευόταν με την καινούργια του ζωή. Μια ζωή, τόσο διαφορετική, ξένη, αλλά και τρομακτική, που τον έκανε να αδυνατεί να την καταλάβει και συνεπώς να την αντιμετωπίσει και να την δεχτεί. Δεν ήταν σε θέση να αφομοιώσει όλη αυτήν την αλλαγή διότι βρισκόταν σε κατάσταση σοκ. Αυτό τον τρέλαινε και του προκαλούσε κρίσεις πανικού και υπερέντασης.

Κάποιες στιγμές της ημέρας, λοιπόν, ο Τσάρλι γινόταν θηρίο ανήμερο που δεν συγκρατιόταν με τίποτα. Η ένταση του και το στρες του έφταναν στα ύψη, λαχάνιαζε, άλλαζε η έκφρασή του ολόκληρη και από την υπερκινητικότητα του ξέσπαγε στα παιδιά και στο περιβάλλον του. Τους δάγκωνε, τους τράβαγε τα ρούχα και κατέστρεφε πράγματα μέσα στο σπίτι. Τα παιδιά, παρ’ όλη την υπομονή τους και τις φοβερές προσπάθειες που έκαναν δεν μπορούσαν να τον ηρεμήσουν.

Η Θεραπεία

Έπρεπε να βοηθηθεί ο Τσάρλι για να ανταποκριθεί στα καινούργια του δεδομένα και να βοηθηθούν και τα παιδιά, για να καταλάβουν με τι είχαν να κάνουν και το πως να το αντιμετωπίσουν. Η πρόγνωση για τον Τσάρλι δεν ήταν καλή και ο χρόνος μετρημένος. Δόθηκαν, λοιπόν, συμπεριφοριστικές τεχνικές στα παιδιά, οι οποίες θα τα βοηθούσαν να τον ελέγχουν καλύτερα και να τον ηρεμούν την ώρα της κρίσης, και ανθόνερα. Τα ανθόνερα επιλέχθηκαν γιατί ο Τσάρλι βρίσκοταν σε τόσο ευαίσθητη ενεργειακή κατάσταση που ο οργανισμός του δεν άντεχε καν τα αιθέρια έλαια. Του ήταν υπερβολικά.
Τα ανθόνερα είναι πιο, ενεργειακά, ήπια αλλά εξίσου αποτελεσματικά - βγαίνουν και αυτά από την ίδια απόσταξη των βοτάνων που βγαίνουν και τα αιθέρια έλαια και είναι υποπροϊόν της ίδιας διαδικασίας.

Η Κατάληξη

Χάρη στην υπομονή, την επιμονή, την καταπληκτική προσπάθεια των παιδιών αυτών αλλά και στην συνεχόμενη στήριξη που είχαν από την ‘Εμυ Παπαγιαννοπούλου έγινε πραγματικά αυτό που δεν περίμενε κανείς μέσα σε δύο εβδομάδες……… ο Τσάρλι ηρέμησε και η μοίρα του έγινε πιο ‘σίγουρη’.

Εντυπώσεις από την οικογένεια του έπειτα από 2 εβδομάδες

“τα πάμε πολύ καλύτερα. Ακούει πολύ περισσότερο. Για παράδειγμα όταν για παιχνίδι πάει να δαγκώσει το κάλυμμα του καναπέ, στο δεύτερο “μη” συνήθως σταματά. Έχει γίνει και χαδιάρης τελευταία.. Έρχεται και κάθεται δίπλα μας και γυρίζει για να τον χαϊδέψουμε στην κοιλίτσα. Σήμερα μάλιστα έπρεπε να λείψουμε και οι δυο μας από το σπίτι το μεσημέρι για 4 ώρες και τον είχαμε στο χολ και όταν γύρισα ήταν πολύ ήρεμος και μου έκανε χαρούλες. Και η διάθεσή του έχει φτιάξει γενικότερα.. είναι πιο παιχνιδιάρης.

Για τα ανθόνερα έχω να σας πω ότι, από την πρώτη στιγμή, πήγαινε τα μύριζε και μετά έπινε από όποιο ήθελε.

Θέλω να σας ευχαριστήσω πάλι για όλα! Πάμε πολύ καλά, πολύ καλύτερα από ότι φανταζόμουν για τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Επίσης ήθελα να σας πω ότι έχει φτιάξει και το μουτράκι του.. σαν να είναι άλλο σκυλί. Είναι πολύ πιο ήσυχος και ευδιάθετος.”

Μεγάλο μέρος της ισορροπημένης ψυχολογίας του σκύλου είναι η κατανόηση της αγέλης, η σημασία της για τον σκύλο και πώς μπορείτε να την αναπαράγεται στο σπίτι. Δυστυχώς είναι ένα θέμα που είναι πολύ παρεξηγημένο ακόμα και από επαγγελματίες του χώρου και οι επιπτώσεις σοβαρές για τα σκυλιά μας.
Στην φύση η αγέλη έχει από 4 έως και 40 λύκους/σκυλιά και έχει εξελιχθεί ως αποτελεσματικό σύστημα επιβίωσης έπειτα από χιλιάδες χρόνια εξέλιξης. Η δομή της και ο τρόπος που λειτουργεί είναι μοναδική στο βασίλειο των ζώων και άκρως αποδοτική. Λειτουργεί, λοιπόν, σαν μία ομάδα όπου ο κάθε σκύλος έχει ως κύριο στόχο την επιβίωση της αγέλης του. Η αποδοτικότητα της αγέλης οφείλεται στην ανεπτυγμένη επικοινωνία μεταξύ τον μελών και στην τήρηση αυστηρών κανόνων.

Η επικοινωνία
Τα σκυλιά επικοινωνούν με διάφορους τρόπους:

1. Την οπτική επαφή
2. Την γλώσσα του σώματος
3. Την όσφρηση
4. Την τηλεπάθεια

Εάν δεν κατανοούμε πολύ καλά όλους αυτούς τους μεθόδους επικοινωνίας τότε σίγουρα μας ξεφεύγουν πολλά από τα καθημερινά τους μηνύματα.

Όλα τα παραπάνω χρησιμοποιούνται για την άκρως λεπτομερή και αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ των μελών μιας αγέλης αλλά και για ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ξένων σκύλων. Ο σκοπός της εξέλιξης τόσο περίπλοκης επικοινωνίας είναι για να γίνετε διάλογος μεταξύ των μελών για:

1. την απόκτηση φαγητό
2. τις προθέσεις των μελών
3. την απόκτηση καταφύγιου
4. την σεξουαλική πράξη
5. το παιχνίδι
6. την τήρηση της ιεραρχίας και των κανόνων της αγέλης

Η ιεραρχία
Χωρίς την ιεραρχία δεν θα υπήρχε αγέλη και έτσι δεν θα υπήρχαν λύκοι όπως τους ξέρουμε σήμερα. Είναι το βασικότερο στοιχείο στην βιολογία τους και έτσι και το πιο σημαντικό κομμάτι για την επιβίωση τους. Είναι και το κομμάτι που τους λείπει σήμερα στις ανθρώπινες αγέλες τους. Παραμελώντας, ή παρεξηγώντας, το κομμάτι αυτό στερούμε στον σκύλο μας την φύση του.

Η αγέλη, λοιπόν, έχει έναν αρχηγό και μία αρχηγίνα (το α-ζευγάρι) και αυτοί είναι οι υπεύθυνοι για τα υπόλοιπα μέλη. Σε αυτούς πέφτει το βάρος της επιβίωσης των μελών οπότε τα σκυλιά αυτά είναι και το πιο δυνατά, γερά, και εξελικτικά τα πιο ικανά για να προσέξουν την αγέλη τους. Οπότε είναι τα μόνα σκυλιά που θα αναπαραχθούν διότι μόνο το πιο ικανό DNA πρέπει να αναπαραχθεί για να εξασφαλιστεί το μέλλον της αγέλης διότι τα κουτάβια τους έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν ηγετικές ικανότητες. Τα υπόλοιπα μέλη είναι υποταγμένοι στο ζευγάρι αυτό. Για να υπάρξει όμως ομαλή συμβίωση ανάμεσα στους ακολούθους επικρατεί ιεραρχία και μεταξύ τους. Έτσι διατηρείται η ισορροπία της αγέλης. Η συναναστροφή μεταξύ κυρίαρχου και ακόλουθου είναι πολύ τελετουργική και υπάρχουν αυστηροί κανόνες. Αν δεν τηρηθούν αυτοί οι κανόνες το τίμημα είναι σοβαρό και μπορεί να οδηγήσει σε μάχη και τραυματισμό.

Η ανθρώπινη αγέλη
Ποιοι είναι οι κανόνες τις ανθρώπινης αγέλης των σκύλων μας όταν ο ιδιοκτήτης δεν έχει ιδέα για την φύση του σκύλου του; Οι επιπτώσεις για τα σκυλιά μας;

Ενώ το σκυλί είναι προγραμματισμένο να έχει δομή και κανόνες στην ζωή του αυτά ξεγράφονται και σαν άνθρωποι πρώτα δίνουμε αγάπη άνευ όρων και έπειτα μπαίνουμε στην διαδικασία να πειθαρχήσουμε και να εκπαιδεύσουμε τα σκυλιά μας ενώ θα έπρεπε να γίνεται το αντίθετο. Πρώτα χρειάζονται την δομή της αγέλης τους, έπειτα κανόνες και πειθαρχεία και τέλος, σαν επιβράβευση πλέων, έρχεται η αγάπη.

Τα περισσότερο σκυλιά που δεν έχουν δομή στην ζωή τους είναι συγχυσμένα, υπερκινητικά, με κυριαρχικές τάσεις.

Η απόκτηση της χαμένης αρχηγίας και η ισορρόπηση των σκύλων μας
Πρέπει να μπαίνουν κανόνες από την στιγμή που το κουτάβι μπει στο καινούργιο του σπίτι. Κανόνες που να μιμούνται τις τελετουργίες που θα γινόντουσαν μεταξύ κυρίαρχου και ακολούθου μιας αληθινής αγέλης. Απομονώνοντας κάποια βασικά στοιχεία της καθημερινότητας μιας αγέλης και αναπαράγοντας τα για τα σκυλιά μας μπορούμε να φέρουμε την φύση τους πιο κοντά σε αυτά.

Τα βασικά στοιχεία είναι:

1. Το ύφος του αρχηγού που πρέπει να έχει ο ιδιοκτήτης και η σωστή χρήση της γλώσσας του σώματος έτσι ώστε να του περάσει τα σωστά μηνήματα χωρίς να προκαλεί τον σκύλο του.
2. Τα όρια μέσα στο σπίτι:

• Που θα κοιμάται
• απαγορευμένα σημεία του σπιτιού :

- οι κρεβατοκάμαρες

- καναπέδες και κρεβάτια

• Η συμπεριφορά των επισκεπτών πρέπει να είναι και αυτή η ανάλογη
• Ο σεβασμός του προσωπικού χώρου του ιδιοκτήτη
• Οι καλοί τρόποι και η εντολή “κάτσε”
• Το φαγητό και το σωστό σερβίρισμα του
• Η σωστή επιστροφή του ιδιοκτήτη  στο σπίτι και η συμπεριφορά του προς τον σκύλο
• Η σωστή βόλτα

Αυτά είναι τα βασικά στοιχεία αλλά είναι σημαντικό να λάβετε υπόψην πως η κάθε περίπτωση και ο κάθε σκύλος είναι διαφορετικοί.

Ο μεγαλύτερος εφιάλτης ενός ιδιοκτήτη είναι να μεταμορφωθεί μεγαλώνοντας το γλυκό και όμορφο σκυλάκι του σε ένα ανεξέλεγκτο τέρας. Είναι πραγματικά πολύ επίπονη κατάληξη και για τους δύο ενδιαφερόμενους. Ο Μπρούνο, ένα 7 χρόνω  αστείρωτο  πανέμορφο αρσενικό Χάσκι, και ο ιδιοκτήτης του είχανε φτάσει πλέων σε αυτό το αδιέξοδο.

Ο Μπρούνο έδειχνε πλέον καθαρά σημάδια κυριαρχικής επιθετικότητας σε συνδυασμό με προχωρημένη επίμονη αναζήτηση της προσοχής των ιδιοκτητών του. Το ενδιαφέρων της όλης υπόθεσης είναι το πως έφτασε ο Μπρούνο σε αυτό το σημείο χωρίς να κατανοήσουν οι ιδιοκτήτες του την εξέλιξη της πορείας της συμπεριφοράς του. Ένα φαινόμενο αρκετά κοινό.

Ο Μπρούνο έφυγε πολύ νωρίς (30 ημερών) από την μητέρα του χάνοντας έτσι πολύτιμα μαθήματα από εκείνη και τα αδέρφια του για την μέλλουσα ζωή του. Δεν έμαθε όρια, δεν έμαθε την δύναμη του, δεν έμαθε καλά την ιεραρχία και πολλά άλλα. Φεύγοντας από την μητέρα του ήρθε σε ένα σπίτι που το μόνο που του πρόσφερε ήταν αγάπη άνευ όρων.  Σίγουρα καλοπροαίρετων αλλά καθόλου εκπαιδευτικό για έναν σκύλο, ειδικά Χάσκι. Τα Χάσκι είναι σκυλιά με πολύ έντονα ένστικτα μιας και η φύση τους βρίσκεται πιο κοντά στον πρόγονο λύκο από ότι άλλες ράτσες. Είναι σκυλιά σκληρά, δύσκολα εκπαιδεύσιμα με ανεξάρτητο χαρακτήρα. Με λίγα λόγια, με απόλυτη ανάγκη ενός αρχηγού που θα του παρείχε δομή, οργάνωση, καθοδήγηση, και εκπαίδευση. Ο Μπρούνο δεν είχε τίποτα από όλα αυτά μεγαλώνοντας. Στο σπίτι του λειτούργησε σαν ένα όμορφο αρκουδάκι με απόλυτη ελευθερία κινήσεων, με όλες του τις απαιτήσεις εκπληρωμένες, χωρίς όρια και χωρίς ούτε στοιχειώδες εκπαίδευση.

Ο Μπρούνο, λοιπόν, ανεξέλεγκτα όπως μεγάλωσε, άρχισε να κυριαρχεί με αποτέλεσμα να γίνεται όλο και πιο επιθετικός με στόχο τον έλεγχο όλων τον μελών της οικογένειας. Ο Μπρούνο:

1. γρύλιζε όταν είχε πράγματα στο στόμα του (τα οποία τα έπαιρνε από το πάτωμα όταν έπεφταν)
2. φύλαγε πόρτες και διαδρόμους γρυλίζοντας σε όποιον προσπαθούσε να περάσει
3. ανέβαινε σε κρεβάτια και γρύλιζε σε όποιον πλησίαζε
4. επιτίθεται όταν προσπαθούσαν να του βάλουν το κολάρο του
5. φύλαγε την εξώπορτα όταν ετοιμαζόταν κάποιο μέλος της οικογένειας να φύγει και του επιτίθενται στην προσπάθεια του να φύγει από το σπίτι
6. δεν άφηνε κανέναν κτηνίατρο να τον πλησιάσει

Μεταξύ άλλων, έχασε και την βόλτα του διότι χωρίς κολάρο βόλτα δεν γινόταν όπου η έλλειψη βόλτας υπήρξε καταλύτης στο ανερχόμενο πρόβλημα. Η βόλτα είναι κάτι τόσο σημαντικό για έναν σκύλο ειδικά Χάσκυ μιας και στο γενετικό τους υλικό καταγράφετε η ανάγκη για διάσχιση περίπου 50χλμ την ημέρα. Δύο χρόνια, λοιπόν, απόλυτης κυριαρχίας από το καθεστώς του Μπρούνο χωρίς να εκπληρώνονται οι βασικές του ανάγκες εκτόνωσης σώματος και μυαλού σήμαινε συνεχόμενη διοχέτευση ενέργειας στο σύστημα του σε τέτοιο βαθμό που θα έλεγε κανείς μεταφορικά ότι ο Μπρούνο πλέον ήταν ένα σκυλί συνέχεια στην πρίζα! Τα τόσα χρόνια που εκείνος λειτουργούσε ανεξέλεγκτα βοήθησαν μόνο στο να εμπεδωθεί το καθεστώς μέσα στο σπίτι, να του γίνει μαθημένος ο τρόπος χειρισμός των ιδιοκτητών του και να τρελαίνονται όλοι μαζί σιγά σιγά!

Λόγο της έλλειψης ερεθισμάτων ο Μπρούνο βρήκε σαν κύρια απασχόληση μέσα στο σπίτι την αναζήτηση της προσοχής των ιδιοκτητών του προσθέτοντάς στο πρόβλημα την συνεχόμενη ενασχόληση με τους ιδιοκτήτες του. Η ανάγκη αυτή έφτασε στα όρια εμμονής για τα δεδομένα ενός ισορροπημένου σκύλου. Η υπερκινητικότητα του Μπρούνο λοιπόν ήταν άλλο ένα σημάδι ότι το σκυλί ήταν σε μεγάλο βαθμό εκτός φύσεως.

Κατάληξη

Οι ιδιοκτήτες του Μπρούνο έβαλαν τα δυνατά τους και με την βοήθεια εναλλακτικής θεραπείας με αιθέρια έλαια και διαφόρων ειδών συμπεριφοριστικές τεχνικές ο Μπρούνο είναι φανερά καλύτερα. Είναι πιο υπάκουος, πιο ήρεμος, βγαίνει βόλτες μεγάλες κάθε μέρα και η επιθετικότητα του είναι πλέον ελεγχόμενη.

Υποσημείωση

Το πρόβλημα της κυριαρχικής επιθετικότητας είναι άμεσα συνδεδεμένο με την ποσότητα της τεστοστερόνης στον οργανισμό του σκύλου. Τα αστείρωτα αρσενικά είναι πιο επιρεπείς στο πρόβλημα αυτό διότι το ένστικτο της κυριαρχίας είναι πιο έντονο. Η τεστοστερόνη λειτουργεί σαν διαμορφωτής συμπεριφοράς κρατόντας τον σκύλο σε εγρήγορση και σε μια ‘τσίτα’. Τα σκυλιά αυτά είναι πιο ευερέθιστα και αντιδραστικά οπότε και πιο δύσκολα ηρεμούν. Το πρώτο βήμα, λοιπόν, είναι η στείρωση. Κάτι που πιστεύω πως πρέπει να γίνεται σε όλα τα αρσενικά για μια πιο ξένοιαστη και ήρεμη ζωή.