Marilyn’s World

Πρέπει να αφήσουμε πίσω μας την ιδέα ότι τα σκυλιά δεν σκέφτονται και ότι απλά είναι πλάσματα τα οποία αντιδρούν στα εξωτερικά ερεθίσματα σαν να είναι ρομπότ. Η αλήθεια απέχει πολύ. Τα σκυλιά σκέφτονται και πολλές φορές είναι ικανά να μας την φέρουν κιόλας!

Παρ’ όλα αυτά τα σκυλιά μας δεν μιλάνε λεκτικές γλώσσες και αυτό για πολλούς επιστήμονες είναι κριτήριο για την συνειδητότητα και την ικανότητα σκέψης. Η ικανότητα τους στις γλώσσες είναι περιορισμένη στην κατανόηση ήχων κάποιων λέξεων μας.

Έρευνες έχουν δείξει πως τα σκυλιά σκέφτονται με εικόνες φτιαγμένες από τις αισθήσεις τους. Δηλαδή εικόνες οπτικές, οσφρητικές, και ακουστικές. Την ικανότητα αυτή την έχουμε και εμείς οι άνθρωποι. Αν σκεφτείτε ένα αγαπημένο τραγούδι δεν το ακούτε στο μυαλό σας; Αν σκεφτείτε το αγαπημένο σας φαγητό δεν σας τρέχουν τα σάλια διότι μπορείτε να το γευτείτε; Έτσι και τα σκυλιά. Αν αργήσουμε μια μέρα να γυρίσουμε σπίτι μας και τους λείψουμε υπερβολικά διότι είναι και αυτά κακομαθημένα μπορεί η ανησυχία αυτή να βιώνεται με εικόνες στο μυαλό τους. Μπορεί εκείνη την ώρα να ‘δουν’ κάποιες κοινές μας δραστηριότητες πχ στρώνουμε το κρεβάτι, φτιάχνουμε τα CD,  βάζουμε τα παπούτσια μας πριν φύγουμε κτλ στο μυαλό τους και στην προσπάθεια να συσχετιστούν με εμάς κάνουν αναπαράσταση των δραστηριοτήτων μας και έτσι γυρνώντας βρίσκεται το κρεβάτι αναμπουμπουλιασμένο, τα CD σκορπισμένα σε όλο το πάτωμα, τα παπούτσια μασημένα κτλ.

Σκεφτείτε ένα κουτάβι. Έχει συνηθίσει να έρχονται οι ιδιοκτήτες του σπίτι μια συγκεκριμένη ώρα από την δουλειά τους. Εκείνη μόλις μπαίνουν του κάνουν υπερβολικές αγάπες και παιχνίδια όπου το κουτάβι ενθουσιάζεται και αναμένει αυτήν την στιγμή όλη μέρα. Έρχεται η μέρα που οι ιδιοκτήτες του αργούν. Εκείνο περιμένει…………… τι να σκέφτεται; Πιθανό να ακούει βήματα έξω από την πόρτα  ή ακόμα να βλέπει την πόρτα να ανοίγει. Όμως τίποτα από αυτά δεν συμβαίνουν στην πραγματικότητα οπότε συγκρούεται το τι είναι πραγματικό και το τι θα ήθελε να γίνεται και αυτό προκαλεί απογοήτευση, σύγχυση, και εν τέλη ανεβασμένη αδρεναλίνη που τον κάνει να στραφεί σε κάποιο αντικείμενο που θα φέρει τον ιδιοκτήτη του πιο κοντά, πχ περιοδικό που διάβαζε ο ιδιοκτήτης το πρωί που έχει ακόμα την μυρωδιά του ακόμα επάνω και ικανοποιείτε με το να επεξεργάζεται την μυρωδιά του ιδιοκτήτη του. Βέβαια κοινωνικά δεν έχει ικανοποιηθεί το κουτάβι μέχρι που εμφανίζεται ο ιδιοκτήτης του. Ξεκινάει και πάλι η τελετουργία χαιρετισμού ώσπου βλέπει ο ιδιοκτήτης το φαγωμένο περιοδικό. Έξαλλος το σέρνει το κουτάβι στο σημείο της ζημιάς και η του τρίβει την μούρη στα απομεινάρια του περιοδικού ή τον χτυπάει με αυτό!!!!!!

Το αποτέλεσμα….. ένα απόλυτα συγχυσμένο κουτάβι με δυο διαφορετικές εντυπώσεις του ιδιοκτήτη του.

Η εκμάθηση
Τα σκυλιά μαθαίνουν με τον στιγμιαίο συσχετισμό. Πρέπει δηλαδή δύο πράγματα πχ το μάλωμα και μία λάθος συμπεριφορά, να γίνουν ταυτόχρονα για να μπορεί να καταλάβει ο σκύλος ότι μαλώνετε για την συγκεκριμένη πράξη και όχι μία ώρα αργότερα όπως συνηθίζεται. Το ίδιο ισχύει και με την επιβράβευση (Pavlov and Conditioning).

Ο Μητσάκος

Ο Μητσάκος άρχισε στα καλά του καθουμένου να καταστρέφει το σπίτι κατά την απουσία των ιδιοκτητών του. Μέχρι να έρθουν σε μένα ο Μητσάκος είχε καταστρέψει τηλεκοντρόλ συσκευών, σκίσει μικρά και μεγάλα λούτρινα, και κατεβάσει την σήτα του τζακιού βγάζοντας την στάχτη και υπολείμματα από τα καμένα κούτσουρα.  Οι ιδιοκτήτες του φοβόντουσαν το χειρότερο, ότι μόνο θα χειροτέρευε η συμπεριφορά του και ότι θα τους κατέστρεφε το όμορφο τους σπίτι.

Ύστερα από την εξέταση μου κατάλαβα πως ο Μητσάκος στην ουσία θύμωνε όταν έφευγαν από το σπίτι οι ιδιοκτήτες του. Επιπλέον στρεσαριζόταν διότι δεν καταλάβαινε γιατί έφευγαν και δεν τον έπαιρναν μαζί τους. Θεωρούσε πως η θέση του ήταν μαζί τους και ανησυχούσε όταν τον άφηναν μόνο. Οι συμπεριφορά του ήταν ένας τρόπος να τους φέρει πιο κοντά του και όχι τρόπος εκδίκησης όπως πολλοί θεωρούν με τέτοιου είδους προβλήματα. Μην ξεχνάτε ότι το κάθε ζώο είναι διαφορετικό και οι συνθήκες και αυτές διαφορετικές στην κάθε περίπτωση.

Φάνηκε επίσης πως είχε διάφορες ανασφάλειες και φοβίες που τον στρέσαραν γενικότερα στην ζωή του.

Ο Μητσάκος έφυγε από τον εκτροφέα του πολύ αργά, 3 μηνών, πράγμα το οποίο δεν τον προετοίμασε καλά για την ζωή με τους ιδιοκτήτες του. Ο αποχωρισμός από την μάνα σε μεγαλύτερη ηλικία από την επιτρεπτή γίνεται τραύμα σε έναν σκύλο.  Επιπλέον, έχει χάσει την ευκαιρία της σωστής κοινωνικοποίησης με τους καινούργιους γονείς του. Μέρος αυτής είναι και να μάθει ένας σκύλος ότι στην ανθρώπινη αγέλη είναι επιτρεπτό να φέυγει αυτή και να μένει μόνο του, πράγμα αφύσικο για έναν σκύλο που δεν αποχωρίζεται ποτέ την προστασία της αγέλης του. Επηρεασμένος, λοιπόν, από αυτό μπήκε σε μία οικογένεια που τον αγάπησε και τον φρόντισε με της καλύτερες δυνατόν προθέσεις. Το πρόβλημα ξεκίνησε επειδή ο Μητσάκος έγινε το κέντρο του ενδιαφέροντος του σπιτιού του και, όπως ένα κακομαθημένο παιδί, δεν δεχόταν ότι πρέπει κάποιες ώρες της ημέρας να μένει μόνος του. Ένα σκυλί που θυμώνει, δεν κατανοεί, και δεν δέχεται τον αποχωρισμό των ιδιοκτητών του είναι επειδή η παρουσία τους του είναι υπερβολικά αισθητή όταν είναι στο σπίτι μαζί του. Και έτσι όταν φεύγουν εκείνο σαστίζει, στρεσάρεται και προσπαθεί να βρει άλλους διεξόδους για να καλύψει την ώρα του μέχρι να γυρίσουν πάλι.

Παρότι στην αρχή της θεραπείας του, Ο Μιτσάκος είναι σε πολύ καλό δρόμο πλέων και έχει ηρεμήσει από τις τρέλες που έκανε.

Η Μιλού

Οι γονείς της Μιλού απεγνωσμένοι πλέων ήρθαν σε μένα διότι η Μιλού λέρωνε ανεξέλεγκτα μέσα στο σπίτι. Το πρόβλημα είχε φτάσει σε τέτοιο σημείο που λέρωνε έπιπλα, χαλιά, και πατώματα επι μονίμου βάσεως.

Η περίπτωση της Μιλού είναι πολύ καλό παράδειγμα ενός πολύ απλού προβλήματος που λόγο κακού χειρισμού εξελίχθηκε σε χιονοστιβάδα που είχε παιδέψει τους ιδιοκτήτες της αλλά και την ίδια. Μην ανησυχείτε όμως ακόμα και όταν φτάνει ένα πρόβλημα σε τέτοιο σημείο υπάρχει ελπίδα για  απελευθέρωση αν και παίρνει πολύ περισσότερο χρόνο και υπομονή πλέων!! Είναι σημαντικό λοιπόν να πιάνουμε τα προβλήματα στην αρχή τους.

Η Μιλού έφυγε 4 μηνών από τον εκτροφέα της, πάρα πολύ αργά. Οι εκτροφής γενικώς δεν ασχολούνται με το να μάθουν στα κουτάβια τους πως και που γίνονται οι ανάγκες τους. Συνήθως βρίσκονται σε ένα μέρος όπου εκεί κάνουν και τις ανάγκες τους. Οπότε στην ουσία μαθαίνουν (και η Μιλού το εμπέδωσε ακόμη περισσότερο με την μακρόχρονη διαμονή της εκεί) ότι οι ανάγκες μας γίνονται στον ίδιο χώρο όπου μένουμε, κοιμόμαστε, τρώμε και ζούμε.

Ερχόμενη στο καινούργιο της σπίτι η Μιλού συνέχισε ότι είχε συνηθίσει να κάνει και στο παλαιό της,  κάνοντας τις ανάγκες της και έξω (άμα την προλαβαίνανε) αλλά και στο μπαλκόνι όπου κοιμόταν τα βράδια. Η Μιλού δεν ήξερε ότι στο καινούργιο της σπίτι υπήρχαν άλλοι κανόνες.  Και οι ιδιοκτήτες της δεν μπήκανε στην διαδικασία αυστηρής διαπαιδαγώγησης λόγο του ότι ήταν καλοκαίρι και οι μπαλκονόπορτες έμεναν ανοιχτές. 6 μήνες αργότερα (κι’ άλλος χαμένος χρόνος) το πρόβλημα έγινε μεγαλύτερο διότι πλέων έκλεισαν οι πόρτες λόγο χειμώνα. Η Μιλού, λοιπόν, μην έχοντας και μια ρουτίνα λερώματος πχ 3 φορές την ημέρα, όταν σε αόριστες στιγμές της ερχόταν η ανάγκη της και έβρισκε τις πόρτες κλειστές έβρισκε άλλα μέρη στον χώρο της (όπως και είχε μάθει) για να τα κάνει. Ενώ, σε αυτό το σημείο, έγινε από τους ιδιοκτήτες της σοβαρή προσπάθεια εκμάθησης δεν πέτυχε διότι πλέων η συνήθεια είχε εμπεδωθεί και χρειαζόταν αυστηρότερες τεχνικές για να αποτραπεί η Μιλού από το να λερώνει μέσα. Η έλλειψη αυτών, λοιπόν, άφηνε την Μιλού την ευκαιρία να τα κάνει όποτε έβρισκε την ευκαιρία οπότε όλο και γενικευόταν το πρόβλημα της.

Εδώ είναι που χειροτερεύουν πολύ τα πράγματα. Οι ιδιοκτήτες της άρχισαν να αγχώνονται και να εκνευρίζονται πολύ με αυτό το θέμα διότι δεν έβλεπαν να μαθαίνει αλλά μόνο να χειροτερεύει συνεπώς άλλαξε και η δική τους συμπεριφορά απέναντι της. Έγιναν πολύ πιο επιθετικοί, της φώναζαν με στόχο να την φοβερίσουν και άρχισαν σπαστικές κινήσεις και τρόποι εκμάθησης οι οποίοι ήταν εντελώς αντιπαραγωγικοί. Η Μιλού άρχισε να σαστίζει, να συγχύζετε, και να αγχώνετε και άρχισε να καταλαβαίνει ότι η συμπεριφορά της αυτή προκαλούσε όχι μόνο σαματά αλλά και την έκανε το κέντρο του ενδιαφέροντος. Ξεκίνησε ένας φαύλος κύκλος. Πλέων η Μιλού ήξερε ότι με αυτόν τον τρόπο έπαιρνε την προσοχή τους και άρχισε να της γίνετε εμμονή παρότι η προσοχή που έπαιρνε όταν το έκανε ήταν πλέων μόνο αρνητική, της αρκούσε.  Λόγο της μεγάλης έμφασης που είχε πάρει το όλο θέμα εκείνη προσπαθούσε να γίνετε μέρος της όλης κατάστασης με το να συμβάλει με αυτόν τον τρόπο.

Γενικά η Μιλού δεν έμαθε εξ αρχής να λερώνει σωστά και έπειτα λόγο κακού χειρισμού μπερδεύτηκε περαιτέρω αλλά συγχρόνως κατάλαβε ότι με αυτόν τον τρόπο έπαιρνε αυτό που ήθελε. Επιπλέον λόγο όλου του άγχους που έχει δημιουργηθεί εκείνη το θεώρησε ένα είδος παιχνιδιού.

Με τις σωστές συμπεριφοριστικές τεχνικές και με την βοήθεια των αιθέριων έλαιων η Μιλού και οι ιδιοκτήτες της είναι πλέων στην ανάρωση.

Σώματος
Πόσες βόλτες βγάζετε τα σκυλιά σας; Η πείρα μου μου λέει πως η απάντηση είναι ‘όχι αρκετές’!!! Η σωστή απάντηση θα ήταν τουλάχιστον μία ώρα την ημέρα…………ανεξαρτήτου μεγέθους σκύλου.

Αν μπορούσαν θα έβγαζαν ο ένας τον άλλον βόλτα!!!

Η βόλτα είναι ότι ποιο σημαντικό έχει ένας σκύλος. Είναι η νούμερο ένα ανάγκη τους βοηθώντας τα  σωματικά αλλά και νοητικά μιας και συμβολίζει για αυτά το ‘κυνήγι’ της αγέλης. Είναι η ώρα της ημέρα που το σκυλί θα χρησιμοποιήσει και το μυαλό του για να ακολουθήσει τον ιδιοκτήτη του, να υπακούσει εντολές, και με την χρήση την μύτης του και του μαρκαρίσματος να ανταλλάξει πληροφορίες με τα άλλα τετράποδα της γειτονιάς.  Αφυπνίζεται και η όσφρηση του σκύλου που εν συνεχεία αφυπνίζει και το μυαλό τους.

Πέρα από την βόλτα με το λουρί πρέπει ένα σκυλί να βιώνει την ελευθερία στην φύση όσο πιο συχνά γίνεται. Βρείτε, λοιπόν έναν εκπαιδευτή και ένα μεγάλο πάρκο και μάθετε του μία από τις πιο σημαντικές εντολές που υπάρχουν για τον σκύλο………..το “έλα” για να έχετε τον απόλυτο έλεγχο. Έπειτα χαλαρώστε και οι δύο και απολαμβάνετε την φύση. Μια τέτοια βόλτα μπορεί να αποβεί φάρμακο για έναν άρρωστο σκύλο.
- περισσότερα για την σωστή βόλτα

Μυαλού
Οι περισσότεροι άνθρωποι ξεχνούν πως το ζώο τους έχει μυαλό και ότι αυτό εάν δεν εξασκείται όσο και το σώμα του μπορεί να έχει άσχημες επιπτώσεις για τον σκύλο τους. Στην φύση ένα ζώο βασίζετε στις επεξεργασίες του μυαλού του για την επιβίωση του (πχ την εύρεση φαγητού και στέγης) και για την ανάπτυξη αλλά και την διατήρηση των σχέσεων του με τα άλλα σκυλιά στην αγέλη του. Ένα τέτοιο μυαλό μέσα στους τέσσερις τοίχους όλη μέρα θα αδρανήσει, θα βαρεθεί, και θα αναπτύξει περισσότερο στρες καταλήγοντας αργότερα σε άλλους διεξόδους πιο επίπονους. Κάποιες ράτσες είναι πιο επιρρεπείς στο να βαριούνται πχ Jack Russell.

Agility

Ένας απλός τρόπος για να εξασκείστε το μυαλό του σκύλου σας είναι και μέσω της βασικής υπακοής και με το να κάνετε ασκήσεις υπακοής καθημερινά με τον σκύλο σας. Άλλος τρόπος είναι να βρείτε παιχνίδια να κάνετε μαζί του. Παιχνίδια που θα κάνουν το μυαλό να δουλέψει και όχι παιχνίδια που ο μόνος στόχος είναι το πιάσιμο μιας μπάλας που την έχετε πετάξει. Τα καλύτερα παιχνίδια είναι αυτά που θέτουν σε λειτουργία την όσφρηση του σκύλου σας. Η όσφρηση του σκύλου είναι η πιο δυνατή από τις 5 αισθήσεις του και είναι το βασικότερο εργαλείο τους που στην φύση τους βοηθάει να βρουν τροφή, να μαρκάρουν τον χώρο τους, και να ανιχνεύσουν τυχών απειλές.

Παράδειγμα Παιχνιδιού
Βάλτε τον σκύλο σας να ξαπλώσει και να μείνει στην θέση του. Βάλτε ένα δέλεαρ (φαγητό ή παιχνίδι αγαπημένο) σε σημείο που να το βλέπει. Επιστρέψτε στον σκύλο και ελευθερώστε τον και ενθαρρύνετε τον να πάει να βρει το δέλεαρ με μία εντολή πχ “βρες’ το”. Βρίσκοντάς το αφήστε τον να το φάει ή να παίξει με αυτό. Επαναλάβετε το αυτό, αλλάζοντας θέση στο δέλεαρ κάθε φορά  αλλά στην αρχή διαλέξτε εύκολα ορατά σημεία. Αργότερα κρύψτε το σε σημείο που να μην το βλέπει αλλά που σας βλέπει να το τοποθετείτε (πχ πίσω από κάποιο έπιπλο). Ελευθερώστε τον και αφήστε τον να πάει να πάρει την επιβράβευσή του (δείξτε του που είναι εάν χρειαστεί). Το επόμενο στάδιο είναι να κρύψτε την επιβράβευση πιο μακριά και έπειτα σε άλλο δωμάτιο. Μπορείτε να αυξήστε την απόσταση, το επίπεδο δυσκολίας ακόμα και το νούμερο τον αντικειμένων που κρύβετε (περισσότερες λιχουδίτσες) καθώς το σκυλί σας μένει όλο και περισσότερο στην θέση του. Αυτή η άσκηση είναι ιδιαίτερα καλή για σκυλιά τα οποία έχουν αρχίσει να μαθαίνουν την εντολή “μείνε” αλλά που δεν τους αρέσει να τα αφήνουν οι ιδιοκτήτες τους μόνα τους καθώς αυξάνουν την απόσταση και την ώρα που τα αφήνουν σε αυτήν την στάση.

Όσα περισσότερα παιχνίδια παίζεται με τον σκύλο σας τόσο πιο ικανοποιημένος θα γίνεται. Με αυτόν τον τρόπο σπάει η μονοτονία της ημέρας του εποικοδομητικά και δουλεύει το μυαλό του.